خواندن› دفتر ۲› بخش ۱ - سر آغاز› بیت ۲
M2:2 — تا نزاید بخت تو فرزند نو / خون نگردد شیرِ شیرین، خوش شنو
M2:2
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
This couplet explains that a period of patient waiting and inner transformation is necessary for inspiration to mature, just as blood must transform into milk in the womb before a birth can occur.
Rumi begins Book 2 of the Masnavi by explaining a two-year delay in its composition. The previous couplet (M2:1) stated that a pause was needed for "blood to become milk." This beyt deepens that metaphor.
The image is one of gestation and birth. The "new child" is the next book of the Masnavi, a creative and spiritual offspring. Rumi is telling his patron and audience that this birth cannot be forced; it depends on bakht (fortune, divine providence) bringing it to term. The creative process is not mechanical but organic and requires a mysterious, internal alchemy.
The transformation of blood into "sweet milk" is a powerful biological metaphor for this spiritual process. Just as a mother's body transforms its own substance into nourishment for a new life, the poet's soul must undergo a period of patient, unseen transformation. Raw experience, suffering, and potential—the "blood"—must be refined into the nourishing wisdom and art of the poem—the "sweet milk." The final command, khwash shinaw ("listen well" or "hear this gladly"), urges the reader to accept this natural, unhurried rhythm of inspiration as a joyful truth, not a frustrating delay.
- بخت
- Bakht. Fortune, destiny, luck. In this context, it refers to a divinely-ordained timeliness or auspicious moment necessary for a creative or spiritual event to occur.
- خوش شنو
- Khwash shinaw. Literally "hear sweetly" or "hear well." A common rhetorical device in the Masnavi, where Rumi directly addresses the reader, urging them to pay close attention to a crucial point.
این بیت میگوید که الهام و آفرینش معنوی، مانند زایمان و شیردهی، یک فرآیند طبیعی و درونی است که نیاز به زمان و شرایط مناسب دارد و نمیتوان آن را به زور ایجاد کرد.
مولانا در ابتدای دفتر دوم مثنوی، دلیل وقفهای دو ساله در سرودن آن را توضیح میدهد. او این وقفه را به یک فرآیند طبیعی تشبیه میکند: همانطور که در بدن مادر، خون پس از زایمان و برای تغذیهی نوزاد به شیر تبدیل میشود، الهام معنوی و سرودن شعر نیز نیازمند یک «زایش» درونی و تولد معنایی جدید است.
در اینجا، «بخت» صرفاً به معنای شانس نیست، بلکه به استعداد و اقبال معنوی اشاره دارد که باید به بار بنشیند و «فرزند نو»یی به دنیا آورد. این فرزند، همان انگیزهی تازه، الهام الهی و حال معنوی است که در غیاب حسامالدین چلبی (که مولانا او را مخاطب قرار میدهد) متوقف شده بود. تا این تولد روحانی رخ ندهد، «خون» خامِ تجربه و احساسات، به «شیر شیرین» و گوارای شعر و معرفت تبدیل نمیشود.
عبارت «خوش شنو» تأکیدی است بر اینکه این یک قانون مهم در عالم معناست: آفرینش حقیقی، امری جبری و مکانیکی نیست، بلکه نیازمند صبر، شرایط مساعد و یک جوشش درونی است.
- بخت
- در اینجا به معنی اقبال، طالع و استعداد معنوی.
- نزاید
- به دنیا نیاورد، نزاید (فعل از مصدر «زادن»).
- خوش شنو
- خوب گوش کن، به خوبی بشنو (برای تأکید بر اهمیت نکته).
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.