خواندن› دفتر ۲› بخش ۵۹ - دوم بار در سخن کشیدن سایل آن بزرگ را تا حال او معلوم‌تر گردد› بیت ۲۴۳۸
M2:2438 — علم گفتاری که آن بی جان بود / عاشق روی خریداران بود
M2:2438
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
علمی که از درون نمی‌جوشد و صرفاً مجموعه‌ای از کلمات و مفاهیم است، هدفش حقیقت نیست، بلکه جلب توجه و تأیید شنوندگان و مخاطبان است.
مولانا در اینجا دو نوع علم را در برابر هم قرار می‌دهد: علم حقیقی و الهی در مقابل علم ظاهری و اکتسابی.
علم حقیقی، مانند چشمه‌ای از درون می‌جوشد و به منبع الهی متصل است. صاحب چنین علمی نیازی به تأیید دیگران ندارد، زیرا «مشتری» و خریدار معرفت او خداوند است. این علم زنده و جان‌دار است.
در مقابل، «علم گفتاری» که در این بیت به آن اشاره شده، دانشی است که تنها بر زبان جاری می‌شود اما از جان برنخاسته است. این علم، روحی ندارد و به همین دلیل، ارزش و اعتبار خود را از بیرون و از واکنش مخاطبانش می‌گیرد. مانند کالایی در بازار، این دانش به دنبال «خریدار» می‌گردد و به تحسین و تشویق مردم وابسته است. اگر مخاطبی نباشد که آن را بپسندد، این علم بی‌فروغ و بی‌اثر می‌شود و از بین می‌رود. مولانا این نوع دانش را سطحی و وابسته به خلق می‌داند، نه متصل به حق.
- علم گفتاری
- دانشی که فقط در حد حرف و سخن است، علم ظاهری و زبانی
- بی جان
- بدون روح، بی‌حقیقت، مرده
- خریداران
- مشتریان، در اینجا کنایه از مخاطبان و تأییدکنندگان
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.