M2:2635 — اصل نقدش داد و لطف و بخششست / قهر بر وی چون غباری از غشست

این بیت از زبان ابلیس در حال گفتگو با معاویه بیان می‌شود و نکتهٔ الهیاتی عمیقی را مطرح می‌کند. ابلیس، که خود نماد قهر و رانده‌شدگی است، در اینجا به دفاع از ذات رحمانی خداوند برمی‌خیزد و استدلال می‌کند که اصل و اساس کار خداوند، «داد و لطف و بخشش» است. به عبارت دیگر، رحمت الهی صفت ذاتی و بنیادین اوست.

در مقابل، «قهر» و غضب او صفتی ذاتی نیست، بلکه امری عارضی و سطحی است. مولانا این قهر را به «غباری از غش» تشبیه می‌کند. «غش» به معنای ناخالصی در فلزات گران‌بها مانند طلا است. همان‌طور که گرد و غبار یا ناخالصی اندک، جوهر اصلی طلا را تغییر نمی‌دهد و به راحتی کنار می‌رود، قهر الهی نیز در برابر اقیانوس بی‌کران لطف و رحمت او، امری گذرا و ظاهری است. این دیدگاه، بازتاب حدیث قدسی مشهور «سبقت رحمتی علی غضبی» (رحمت من بر خشم من پیشی گرفته است) است که در ابیات بعدی نیز به آن اشاره می‌شود. مولانا با قرار دادن این حقیقت در دهان ابلیس، بر قطعیت و فراگیری آن تأکید می‌کند؛ یعنی این حقیقتی است که حتی بزرگ‌ترین مغضوب الهی نیز به آن معترف است.