خواندن› دفتر ۲› بخش ۶۷ - عنف کردن معاویه با ابلیس› بیت ۲۷۰۸
M2:2708 — مشتری نبود کسی را راهزن / ور نماید مشتری مکرست و فن
M2:2708
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
دزد و راهزن هیچگاه خریدار واقعی مال کسی نیست و اگر هم نقش مشتری را بازی کند، حتماً قصد فریب و دزدی دارد.
این بیت بخشی از گفتگوی معاویه با ابلیس است. معاویه ابلیس را به «راهزن» ایمان تشبیه کرده است که قصد دارد با حیله، کالای گرانبهای ایمان او را برباید. در اینجا معاویه یک اصل کلی را بیان میکند: ذات و طبیعت یک راهزن، گرفتن و ربودن است، نه خریدن و معامله کردن. بنابراین، اگر راهزنی در لباس «مشتری» ظاهر شود و وانمود کند که قصد خرید دارد، این قطعاً یک ترفند و نقشه برای فریب دادن صاحب مال است.
مولانا از این تمثیل استفاده میکند تا نشان دهد که نفس اماره یا شیطان، هرگاه در لباس خیرخواهی و دلسوزی ظاهر میشود (مثلاً بیدار کردن برای نماز)، نباید فریب ظاهرش را خورد. همانطور که یک تاجر باتجربه میداند که راهزن هرگز خریدار واقعی نیست، سالک آگاه نیز میداند که نیت نهایی شیطان، جز دزدی ایمان و گمراه کردن نیست و هر پیشنهاد به ظاهر خوبی از سوی او، دامی بیش نیست.
- مشتری
- خریدار
- راهزن
- دزد سر گردنه، کسی که راه را بر کاروانیان میبندد و اموالشان را غارت میکند
- ور
- مخفف «و اگر»
- نماید
- نشان دهد، وانمود کند، تظاهر کند
- مکرست و فن
- حیله و نیرنگ است
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.