خواندن› دفتر ۲› بخش ۲۰ - ملامت‌کردن مردم شخصی را کی مادرش را کشت به تهمت› بیت ۸۴۰
M2:840 — پس نظرگاه شعاع آن آهنست / پس نظرگاه خدا دل نه تنست
M2:840
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
همان‌طور که شعاع آتش مستقیماً بر آهن می‌تابد، نظر و توجه خداوند نیز مستقیماً به دل انسان است، نه به ظاهر و جسم او.
مولانا در این بیت، تشبیهی را که در ابیات قبل ساخته به نتیجه می‌رساند. او «فقیر» یا انسانِ به خدا رسیده را به آهنی تشبیه می‌کند که بدون هیچ واسطه‌ای (مانند دیگ یا تابه) مستقیماً در قلب آتش قرار می‌گیرد و گداخته می‌شود. این آهن، «نظرگاه» یا محل تجلی و تابش مستقیم آتش است.
سپس مولانا این تصویر را به یک اصل معنوی بزرگ تعمیم می‌دهد: همان‌طور که آهن محل نظر آتش است، «دل» نیز محل نظر خداوند است. خداوند به ظواهر، به جسم و تن انسان‌ها نگاه نمی‌کند، بلکه توجه و تجلی او مستقیماً بر باطن و حقیقت درونی انسان یعنی «دل» اوست. این بیت بر اهمیت فوق‌العادهٔ قلب در عرفان اسلامی تأکید می‌کند و آن را کانون ارتباط مستقیم و بی‌واسطه با حق می‌داند. همان‌طور که آهن، حرارت و نور آتش را مستقیماً دریافت می‌کند، دلِ عارف نیز محل دریافت مستقیم فیض و توجه الهی است.
- نظرگاه
- محل نگاه کردن، جای توجه، منظر
- شعاع
- پرتو، تابش نور یا گرما
- نه
- در اینجا به معنی «و نه» یا «نه اینکه»
- تن
- جسم، بدن، کالبد مادی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.