خواندن› دفتر ۲› بخش ۲۳ - قسم غلام در صدق و وفای یار خود از طهارت ظن خود› بیت ۹۷۹
M2:979 — این جهان یک فکرتست از عقل کل / عقل چون شاهست و صورتها رسل
M2:979
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این عالم پدیده‌ها، در واقع تجلی یک فکر از «عقل کلی» است؛ همان‌طور که فرستادگان و پیام‌آوران، نماینده و مجری فرمان یک پادشاه هستند.
مولانا در اینجا به یک اصل بنیادین در عرفان و فلسفه اسلامی می‌پردازد: جهان مادی، اصالت ندارد و تنها بازتابی از یک حقیقت برتر است. او این حقیقت برتر را «عقل کل» می‌نامد که می‌توان آن را خرد کیهانی یا منشأ آگاهی در عالم دانست.
همان‌طور که یک فکر در ذهن ما سرچشمهٔ اعمال و آثار بیرونی ماست، کل جهان هستی نیز «فکرت» یا اندیشه‌ای است که از آن عقل کل سرچشمه گرفته است. در این تمثیل، عقل کل مانند یک پادشاه قدرتمند است که در مرکز فرمانروایی خود قرار دارد. تمام «صورتها» - یعنی پدیده‌ها، اشیاء، و موجودات این عالم - مانند «رسولان» یا فرستادگان این پادشاه هستند. کار رسولان این است که پیام و ارادهٔ شاه را به نقاط دوردست قلمرو او برسانند و آن را محقق کنند. به همین ترتیب، تمام آنچه ما در جهان می‌بینیم، در واقع در حال اجرای فرمان و آشکار کردن اندیشهٔ آن عقل حاکم هستند. پس این جهان، سایه‌ای از آن حقیقت اصلی است و برای فهم آن باید به سرچشمه، یعنی به عالم فکر و معنا، بازگشت.
- فکرت
- اندیشه، فکر، ایده
- عقل کل
- خرد کیهانی، اولین پدیدهٔ آفریده‌شده در نزد فلاسفه و عرفا که منشأ تمام هستی است.
- رسل
- جمع «رسول»؛ فرستادگان، پیام‌آوران
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.