خواندن› دفتر ۳› بخش ۳ - بقیهٔ قصهٔ متعرضان پیلبچگان› بیت ۱۱۳
M3:113 — گرز عزرائیل را بنگر اثر / گر نبینی چوب و آهن در صور
M3:113
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
مرگ و آثار آن واقعیتی انکارناپذیر است، حتی اگر ابزار آن یعنی گرز فرشتهٔ مرگ، با چشم مادی دیده نشود و شکلی غیرمادی داشته باشد.
مولانا در این بیت، تمثیل فیل مادر را که به دنبال قاتلان فرزندش میگردد، به فرشتهٔ مرگ (عزرائیل) و بازخواست الهی پیوند میزند. او میگوید همانطور که ضربههای گرز فرشتگان پرسشگر در گور (منکر و نکیر) بر سر گناهکاران فرود میآید، گرز عزرائیل نیز در لحظهٔ جان ستاندن، اثری واقعی و کوبنده دارد.
نکتهٔ اصلی این است که نباید انتظار داشت ابزارهای عالم غیب، شکلی مادی و آشنا داشته باشند. گرز عزرائیل از «چوب و آهن» ساخته نشده و در «صور» یا اشکال مادی قابل رؤیت نیست، اما «اثر» آن کاملاً محسوس و ویرانگر است. این اثر همان درد و رنجی است که شخص در حال احتضار تجربه میکند؛ دردی که دیگران آن را نمیبینند و شاید «خیال» بپندارند، اما برای خود او، واقعیتی هولناک و غیرقابل انکار است. مولانا تأکید میکند که حقیقت عالم معنا را باید با آثارش شناخت، نه با صورت ظاهریاش.
- گرز
- نوعی سلاح جنگی قدیمی، گرز آهنین، عمود
- عزرائیل
- فرشتهٔ مرگ، ملکالموت
- صور
- جمع «صورت»، شکلها، ظاهرها، پدیدههای مادی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.