خواندن› دفتر ۶› بخش ۱۱۷ - بیان مجاهد کی دست از مجاهده باز ندارد اگر چه داند بسطت عطاء حق را کی آن مقصود از طرف دیگر و به سبب نوع عمل دیگر بدو رساند کی در وهم او نبوده باشد او همه وهم و اومید درین طریق معین بسته باشد حلقهٔ همین در میزند بوک حق تعالی آن روزی را از در دیگر بدو رساند کی او آن تدبیر نکرده باشد و یرزقه من حیث لا یحتسب العبد یدبر والله یقدر و بود کی بنده را وهم بندگی بود کی مرا از غیر این در برساند اگر چه من حلقهٔ این در میزنم حق تعالی او را هم ازین در روزی رساند فیالجمله این همه درهای یکی سرایست مع تقریره› بیت ۴۲۰۲
M6:4202 — یا مراد من برآید زین خروج / یا ز برجی دیگر از ذات البروج
M6:4202
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
یا آرزویم از همین تلاش و کوشش که میکنم برآورده میشود، یا خداوند آن را از راهی دیگر و از آسمانی دیگر که در تقدیر است، به من میرساند.
این بیت حالت تسلیم و توکل یک سالک راه حق را بیان میکند. سالک با تمام وجود در یک راه مشخص تلاش میکند، اما قلب خود را تنها به آن راه وابسته نمیکند. او میداند که تلاش (خروج) وظیفۀ اوست، اما نتیجۀ نهایی به دست خداوند است.
مولانا تصویر زیبایی را به کار میبرد: از یک سو، «این خروج» یا همین تلاش زمینی و مشخص وجود دارد. از سوی دیگر، «ذات البروج» یا آسمان پرستاره قرار دارد که نماد تقدیر الهی و راههای بیشمار و غیرمنتظرۀ خداوند است. پیام اصلی این است که انسان باید با امید کوشش کند، اما همزمان باید آماده باشد که روزی و خواستهاش از جایی کاملاً غیرمنتظره و از «برجی دیگر» که در حساب او نبوده، برایش فرستاده شود. این همان معنای «وَ یَرزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِب» (و از جایی که گمان نمیبرد به او روزی میدهد) است که در عنوان این بخش نیز به آن اشاره شده است. در واقع، سالک در عین جدیت در عمل، نتیجۀ کار را به ارادۀ مطلق الهی وامیگذارد.
- مراد
- آرزو، خواسته، مقصد
- خروج
- بیرون شدن، اقدام، تلاش و کوشش
- برج
- ستاره، صورت فلکی، جایگاه بلند در آسمان
- ذات البروج
- صاحب برجها، کنایه از آسمان و تقدیر الهی (اشاره به سورۀ بروج در قرآن کریم)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.