قرائت› دفتر ۱› بخش ۵۷ - باز طلبیدن نخچیران از خرگوش سر اندیشهٔ او را› بیت ۱۰۴۹
M1:1049 — مشورت ادراک و هشیاری دهد / عقلها مر عقل را یاری دهد
M1:1049
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
رایزنی و همفکری با دیگران، به انسان درک و هوشیاری بیشتری میبخشد، زیرا عقلهای جمعی به یاری عقل فرد میآیند و آن را تقویت میکنند.
این بیت در میانهی داستان «حیوانات و شیر» و از زبان نخچیران خطاب به خرگوش بیان میشود. حیوانات از خرگوش که تدبیری برای رهایی از شر شیر اندیشیده، میخواهند که فکر خود را با آنها در میان بگذارد. آنها برای تشویق او به همفکری، این اصل کلی را یادآوری میکنند که مشورت، خود موجب افزایش فهم و بیداریِ فرد میشود. وقتی انسان فکر خود را با دیگران در میان میگذارد، عقل و خرد آنها به کمک عقل او میآید و در نتیجه، طرح و اندیشهاش پختهتر و کاملتر میگردد.
مولانا در اینجا، همچون بسیاری از بخشهای مثنوی، از زبان شخصیتهای داستان یک قاعدهی مهم اخلاقی و اجتماعی را بیان میکند. اهمیت مشورت و استفاده از خرد جمعی، اصلی است که هم در متون دینی و هم در حکمت عملی بر آن تأکید فراوان شده است. این بیت به زیبایی نشان میدهد که عقل فردی، هرچقدر هم که تیز و کارآمد باشد، با پیوستن به عقلهای دیگر نیرو و وضوح بیشتری پیدا میکند. در واقع، مشورت نه تنها راه حلهای جدیدی پیش پا میگذارد، بلکه به خود فرد نیز بینشی عمیقتر و هوشیاری افزونتری میبخشد.
- ادراک
- فهم، دریافت، پی بردن
- مر
- حرف اضافهای که در فارسی قدیم پیش از مفعول میآمده و امروزه کاربرد ندارد. «مر عقل را» یعنی «عقل را».
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.