قرائت› دفتر ۲› بخش ۸۹ - قصهٔ جوحی و آن کودک کی پیش جنازهٔ پدر خویش نوحه میکرد› بیت ۳۱۵۰
M2:3150 — صبر کردن جان تسبیحات تست / صبر کن کانست تسبیح درست
M2:3150
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
مولانا در اینجا «تسبیح» و ستایش خداوند را از نو معنا میکند: ستایش حقیقی و جاندار، نه ذکر زبانی، بلکه «صبر» در برابر سختیها و رنجهای زندگی است.
این بیت در میانهٔ داستانی قرار دارد که با ذکر حضرت یونس آغاز میشود. همانطور که یونس با «تسبیح» و ستایش خداوند از شکم ماهی نجات یافت، روح انسان نیز برای رهایی از زندان تن و دنیای مادی نیازمند تسبیح است. اما مولانا بلافاصله این پرسش را پیش میکشد که تسبیح حقیقی چیست؟
پاسخ او شگفتانگیز است: «صبر کردن». او ذکر زبانی را به کناری مینهد و یک فضیلت اخلاقی و وجودی را بهعنوان جوهر و جانِ ستایش معرفی میکند. در دیدگاه او، وقتی انسان در برابر مصیبت، درد یا فشارهای روحی شکیبایی میورزد، در عمل و با تمام وجود خود در حال ستایش خداوند است. این «تسبیحِ درست» است، زیرا صرفاً کلماتی بر زبان نیست، بلکه تجلی تسلیم و رضایت در عمق جان است.
بنابراین، صبر از یک تحمل منفعلانه به یک کنش معنویِ فعال و عالی تبدیل میشود. این همان ستایشی است که روح را از «ماهیِ تن» میرهاند و به سرچشمهٔ نور بازمیگرداند. ابیات بعدی نیز همین معنا را تقویت میکنند و صبر را «کلید گشایش» و پلی به سوی بهشت معرفی میکنند.
- جان تسبیحات
- روح و حقیقتِ ستایشها، جوهر اصلی عبادت
- کانست
- مخفف «که آن است»
- تسبیح درست
- ستایش و نیایش حقیقی، صحیح و کامل
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.