قرائت دفتر ۲ بخش ۱۶ - تعریف کردن منادیان قاضی مفلس را گرد شهر بیت ۵۹۶

M2:596 — آدمی را فربهی هست از خیال / گر خیالاتش بود صاحب‌جمال

آدمی را فربهی هست از خیالگر خیالاتش بود صاحب‌جمال
✦ ارائهٔ این بیت به فارسی

M2:596

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — برگرفته از درس‌گفتارهای ضبط‌شدهٔ مثنوی او

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی

شرح

جلسهٔ 33 — [00:07:53] خیالات به عنوان دشمن اصلی و غذای روح

این خیالات همون دشمن اصلی آدم‌اند و این اندیشه‌های باطلی که ما چنان به اینها خو گرفتیم که خوراک ما شدن و تغذیه می‌کنیم از اونها. و جاهای دیگه مولوی داره، می‌گوید که:

وقتی که خیالات زیبا داره با خودش، قوت می‌گیره، لذت می‌بره، غذا می‌خوره از اونها، تغذیه می‌کنه هر روز. شما با خودتون گاهی قرار بگذارید برای چند لحظه فکر نکنید، هیچ خیالی نکنید. مثل یه آدم گرسنه می‌شید و این تجربه نیکویی‌ست که هر کسی باید بکنه. خیلی مایلید زود یه فکری، خیالی، ولو باطل، بیهوده پیدا کنید، بخورید، بجوید تا گرسنگی رو از میان بردارید. ما شبانه‌روز بیش از اکسیژنی که می‌خوریم، خیال می‌خوریم، فکر می‌خوریم. حتی در خواب هم خب این خیالات وقتی هجوم می‌آرن به ما و به سراغ ما میان، اونجا هم به صورت رویا در میان. رویاهای نیک، رویاهای بد و بازم ما رو تغذیه می‌کنن، ما رو فربه می‌کنن.


جلسهٔ 33 — [00:07:53] خیالات به عنوان دشمن اصلی و غذای روح

وقتی که خیالات زیبا داره با خودش، قوت می‌گیره، لذت می‌بره، غذا می‌خوره از اونها، تغذیه می‌کنه هر روز. شما با خودتون گاهی قرار بگذارید برای چند لحظه فکر نکنید، هیچ خیالی نکنید. مثل یه آدم گرسنه می‌شید و این تجربه نیکویی‌ست که هر کسی باید بکنه. خیلی مایلید زود یه فکری، خیالی، ولو باطل، بیهوده پیدا کنید، بخورید، بجوید تا گرسنگی رو از میان بردارید. ما شبانه‌روز بیش از اکسیژنی که می‌خوریم، خیال می‌خوریم، فکر می‌خوریم. حتی در خواب هم خب این خیالات وقتی هجوم می‌آرن به ما و به سراغ ما میان، اونجا هم به صورت رویا در میان. رویاهای نیک، رویاهای بد و بازم ما رو تغذیه می‌کنن، ما رو فربه می‌کنن.

و اگر هم خیالات بدی داشته باشه، به قول مولانا او رو لاغر می‌کنه. باری، فکر دیگه در اصطلاح. حالا این فکرا اگر یا خیالات اگر قوت بگیرند و بالاتر برن، بیماری هم می‌تونن برای آدمی بیارن و هزار چیز دیگری که از او خبر داریم.


جلسهٔ 33 — [01:07:39] پرسش و پاسخ: تفاوت خیال و هوا، و ماهیت معاد

بعد حالا اونا گفتن خب پس این شیر و انگبین که می‌گن تو بهشت هست و این حوریا، اونا می‌گن همه اینا خیالیه. بعد یکی از علما دیدم نوشته بود آخرش اینا خیالی شد؟ ما این همه زحمت کشیدیم، این همه حج رفتیم، ریاضت کشیدیم، آخرش یه مشت خیال تحویل ما می‌دن؟ ولی خیال، همون‌طور که مولوی گفت:

ما اصلاً خوراکمون خیاله. ما یادمون رفته. این دنیا تا چیزی بدل به خیال نشه، در ما اثر نمی‌ذاره. یعنی یه شیری رو که شما می‌خوری، تبدیل به یه لذتی می‌شه که این لذت ذهنی‌ست، یعنی درک می‌شود این لذت. بنابراین تا به خیال نرسه، شما چیزی حالیتون نیست. ولو اون شیر، اون خوشی، اون حوری فرض کن اون گوشه‌ها باشه، به بنده و شما چه ربطی داره؟ از وقتی داخل وجود ما شد، یعنی مدرک ما قرار گرفت، وقتی که وارد عالم خیال، عالم ذهن شد، تازه اثر خودش رو گفت:

به زبانِ تو — AI

گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات

گفتگوی تو تا وقتی عمومی‌اش نکنی، فقط روی همین دستگاه می‌ماند.

پرسش‌های خوانندگان

هنوز پرسشی به‌اشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.