قرائت دفتر ۴ بخش ۵۲ - قصهٔ رستن خروب در گوشهٔ مسجد اقصی و غمگین شدن سلیمان علیه‌السلام از آن چون به سخن آمد با او و خاصیت و نام خود بگفت بیت ۱۴۱۳

M4:1413 — یا به علم نقل کم بودی ملی / علم وحی دل ربودی از ولی

یا به علم نقل کم بودی ملیعلم وحی دل ربودی از ولی
✦ ارائهٔ این بیت به فارسی

M4:1413

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — برگرفته از درس‌گفتارهای ضبط‌شدهٔ مثنوی او

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی

شرح

جلسهٔ 25 — [00:55:07] منت خدا بر اولیا و علم وحی دل

یا کاشکی اصلاً کمتر عالم بود. یعنی در واقع مولوی می‌گه همه جا عالم بودن به درد نمی‌خوره. گاهی راهزن است. برای اینکه شخص می‌گه بلدم خودم. من احتیاج ندارم پیش یه راهنما برم. احتیاج ندارم پیش ولی خدا برم. اون می‌گه که خیلی از عالمان دین اهل وحی و الهام نیستن. برای اینکه می‌گن که ما که همه چی بلدیم، دیگه چی به ما وحی بشه؟ چی به ما الهام بشه؟ نه فقط پیغمبرا، چون خیلی از دانسته‌هایی که آدمیان می‌دانند، یعنی اهل عرفان می‌دونن، همین مولوی، اینا که پیش معلما نخونده بودن اینا رو. اینا همون الهاماته، اینا همون وحیه. ببینید ما پریشب راجع به مولا علی سخن می‌گفتیم، خب این نهج‌البلاغه این پر حکمته. اینا از کجا یاد گرفته؟ معلم نداشته امیرالمؤمنین. اینا همه الهامه دیگه. اینا همه‌ش الهامه. بزرگان این چنینن. یعنی سرچشمهٔ معرفتشون اینطوری‌ست. همون مثالی که غزالی هم می‌زنه، مولوی هم داره. می‌گه یه حوضی رو تصور کنید که همینطور چند تا راه به او بازه و از بیرون در او آب می‌ریزه. می‌گه این عالمان ظاهرن. یعنی سرچشمه‌های معرفتشون کتاب‌ها و معلماس و دل اون‌ها و مغزشون مثل یه حوضی، حوضچه‌ای‌ست که از اینجا و اونجا آب وارد او می‌شه. اگر این دریچه‌ها رو ببندن و آب وارد نشه، می‌خشکه و حوض بی‌آب می‌شه. می‌گه اما بعضی حوض‌ها هستن که از اون ته و اون زیر یه چشمه‌ایه. اون چشمه دائماً این حوضو پر می‌کنه. این راه‌های بیرون هم ببندن، هیچ اشکالی نداره، پیش نمیاد. مثالی که مولانا می‌زنه این است که می‌گه قلعه‌ای رو در نظر بگیرید که آب از بیرون وارد قلعه می‌شه. وقت جنگ اگه دشمن محاصره کرد این قلعه رو، از تشنگی می‌میرن اهل قلعه. اما اگه چند تا چاه آب تو خود قلعه داشته باشن، چند تا چشمهٔ آب داشته باشن، اون موقع چی می‌شه؟ این قلعه پایدار می‌مونه.

به زبانِ تو — AI

گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات

گفتگوی تو تا وقتی عمومی‌اش نکنی، فقط روی همین دستگاه می‌ماند.

پرسش‌های خوانندگان

هنوز پرسشی به‌اشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.