قرائت› دفتر ۴› بخش ۱۱۱ - تفسیر این آیت کی و ما خلقنا السموات والارض و ما بینهما الا بالحق نیافریدمشان بهر همین کی شما میبینید بلک بهر معنی و حکمت باقیه کی شما نمیبینید آن را› بیت ۲۸۸۸
M4:2888 — اول از بهر دوم باشد چنان / که شدن بر پایههای نردبان
M4:2888
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
هر پدیده یا مرحلهای در این جهان، وسیله و مقدمهای برای رسیدن به پدیدهای بالاتر و هدفی والاتر است، همانطور که هر پله از نردبان برای رسیدن به پلهٔ بعدی است.
مولانا در این بخش از مثنوی، این اصل بنیادین را توضیح میدهد که هیچچیز در عالم هستی بیهوده و بیهدف آفریده نشده است. ظاهر پدیدهها، تمام حقیقت آنها نیست، بلکه هر چیزی وسیله و مقدمهای برای امری دیگر و حقیقتی پنهان است.
او این مفهوم را با مثالهای سادهای چون کوزه (که برای آب است)، کاسه (که برای طعام است) و خط (که برای خواندن است) آغاز میکند و سپس آن را به یک زنجیرهٔ تو در تو از اهداف تشبیه میکند. این بیت، این زنجیره را به بالا رفتن از نردبان تشبیه میکند. همانطور که هیچکس بر پلهٔ اول نردبان نمیایستد و آن را هدف نهایی نمیداند، بلکه از آن برای رسیدن به پلهٔ دوم استفاده میکند و همینطور تا رسیدن به بام، پدیدههای این جهان نیز پلههایی برای رسیدن به مقصود نهایی آفرینش هستند.
این بیت به ما یادآوری میکند که در ظواهر و مراحل اولیه متوقف نشویم و همواره به هدف غایی و معنای باطنی امور توجه داشته باشیم. نگاه سطحیبین، تنها پلهٔ اول را میبیند، اما نگاه عمیق و حکیمانه، کل مسیر نردبان تا رسیدن به بام حقیقت را در نظر دارد.
- از بهر
- برایِ، به خاطرِ
- چنان که
- همانطور که، مانندِ
- شدن بر
- بالا رفتن از
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.