قرائت› دفتر ۴› بخش ۱۵ - گفتن آن جهود علی را کرم الله وجهه کی اگر اعتماد داری بر حافظی حق از سر این کوشک خود را در انداز و جواب گفتن امیرالمؤمنین او را› بیت ۳۵۹
M4:359 — آن خدا را میرسد کو امتحان / پیش آرد هر دمی با بندگان
M4:359
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
فقط خداوند است که حق دارد بندگانش را بیازماید، نه برعکس؛ بنده هرگز نمیتواند و نباید خدا را امتحان کند.
این بیت در پاسخ به یهودیای بیان میشود که از حضرت علی (ع) خواسته بود برای اثبات توکلش به خدا، خود را از بالای قصر به پایین بیندازد. علی (ع) این درخواست را گستاخی و جهل میداند و توضیح میدهد که رابطهی بنده و خدا یکطرفه است: این خداوند است که برای آشکار کردن حقیقت درونی بندگان، آنها را در موقعیتهای مختلف میآزماید، نه اینکه بنده جسارت کند و خدا را به چالش بکشد.
مولانا تأکید میکند که امتحان کردن، شأن و جایگاه کسی است که برتر است و میخواهد از حال زیردست خود آگاه شود. بنده که در موضع ضعف و نیاز قرار دارد، در جایگاهی نیست که بتواند خالق خود را امتحان کند. چنین درخواستی ناشی از «فضول» و درک نادرست از مقام عبودیت است. آزمون الهی برای آن است که آنچه در باطن و «سرار» (اسرار) ما پنهان است، بر خود ما آشکار شود، نه اینکه خدا به دانش جدیدی برسد.
- میرسد
- سزاوار است، شایسته است، درخور است
- کو
- که او
- پیش آرد
- مطرح کند، به میان آورد، برپا کند
- هر دمی
- هر لحظه، دم به دم
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.