قرائت› دفتر ۵› بخش ۵۲ - سبب عداوت عام و بیگانه زیستن ایشان به اولیاء خدا کی بحقشان میخوانند و با آب حیات ابدی› بیت ۱۱۶۴
M5:1164 — عشق چون وافیست وافی میخرد / در حریف بیوفا میننگرد
M5:1164
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
عشق، که ذاتاً وفادار است، تنها به دنبال انسانهای وفادار میگردد و به کسانی که در راه عشق پیمانشکن و بیثبات هستند، توجهی نمیکند.
این بیت در ادامهی توصیف دشواریها و شأن والای عشق بیان میشود. مولانا میگوید عشق یک رابطهی دوطرفه است که بر اساس وفاداری بنا میشود. همانطور که عشق خود «وافی» است، یعنی کامل و وفادار به پیمانش، در مقابل نیز تنها جویای یارانی است که اهل وفا باشند و در این راه پایداری کنند.
عشق به مثابهی یک خریدار هوشیار است که جنس اصل را از تقلبی تشخیص میدهد. او به «حریف بیوفا»، یعنی کسی که با اولین سختی و رنج میدان را خالی میکند و پیمان خود را میشکند، حتی نگاه هم نمیکند. این بیاعتنایی، بهای بیوفایی است. در ابیات بعدی، مولانا این وفاداری را به «عهد» و ریشهی درخت تشبیه میکند. عشق حقیقی به دنبال ریشهای استوار است، نه شاخ و برگهای ظاهری که با اولین باد فرو میریزند. بنابراین، شرط ورود به ساحت عشق و برخورداری از توجه آن، پایداری و وفای به عهد است.
- وافی
- وفادار، کامل، آنکه به عهد خود عمل میکند
- حریف
- همراه، یار، رقیب، طرف مقابل
- میننگرد
- نگاه نمیکند، توجه نمیکند
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.