قرائت› دفتر ۵› بخش ۶۴ - در ابتدای خلقت جسم آدم علیهالسلام کی جبرئیل علیهالسلام را اشارت کرد کی برو از زمین مشتی خاک برگیر و به روایتی از هر نواحی مشت مشت بر گیر› بیت ۱۵۵۵
M5:1555 — چونک صانع خواست ایجاد بشر / از برای ابتلای خیر و شر
M5:1555
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت میگوید که خداوند انسان را با این هدف آفرید که او را در میان خیر و شر قرار دهد و بیازماید.
این بیت، سرآغاز داستان آفرینش جسم آدم است و فلسفهی خلقت انسان را از دیدگاه مولانا بیان میکند. از نظر او، جهان صحنهی یک آزمون بزرگ است و انسان برای همین آزمون آفریده شده است. کلمهی کلیدی در اینجا «ابتلا» یا همان آزمایش است.
برخلاف فرشتگان که تنها خیر محض هستند و حیوانات که تابع غرایز خودند، انسان موجودی است که در میان دو قطب خیر و شر قرار گرفته و دارای اختیار است. ارزش وجودی انسان در همین توانایی انتخاب میان نیکی و بدی نهفته است. این کشمکش درونی و بیرونی، زمینهی رشد و تعالی معنوی او را فراهم میکند. داستانهای بعدی مثنوی، از جمله همین داستان مخالفت زمین با دادن خاک برای خلقت آدم، نشان میدهد که این «ابتلا» از همان لحظهی پیش از آفرینش آغاز میشود و تمام هستی را در بر میگیرد.
- صانع
- سازنده، آفریننده، آفریدگار (از نامهای خداوند)
- ایجاد
- آفرینش، به وجود آوردن
- بشر
- انسان، آدمی
- ابتلا
- آزمایش، آزمون، امتحان
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.