قرائت› دفتر ۵› بخش ۹۴ - تشبیه کردن قطب کی عارف واصلست در اجری دادن خلق از قوت مغفرت و رحمت بر مراتبی کی حقش الهام دهد و تمثیل به شیر که دد اجری خوار و باقی خوار ویند بر مراتب قرب ایشان بشیر نه قرب مکانی بلک قرب صفتی و تفاصیل این بسیارست والله الهادی› بیت ۲۳۵۵
M5:2355 — شکر گویم دوست را در خیر و شر / زانک هست اندر قضا از بد بتر
M5:2355
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت بیانگر رضایت کامل به خواست خداوند است؛ در هر شرایطی، چه خوشایند و چه ناخوشایند، باید شاکر بود، زیرا همیشه ممکن بود وضع از این هم بدتر باشد.
این بیت زبان حال خری است که در بیابانی خشک و سنگلاخ زندگی میکند، اما وقتی روباهی از روی ترحم حالش را میپرسد، با آرامش و تسلیم پاسخ میدهد. این خر نماد انسان مؤمنی است که به مقام «رضا» رسیده است؛ یعنی پذیرش کامل هر آنچه از سوی خداوند (دوست) به او میرسد.
منطق او برای شکرگزاری در «شر» و سختی، یک منطق واقعبینانه و در عین حال عارفانه است: «از بد بتر». او میداند که هر تقدیری، هرچند به ظاهر ناگوار، میتوانست بسیار سختتر و دردناکتر باشد. این نگاه، شکایت و گله را از میان برمیدارد و به جای آن، سپاسگزاری را مینشاند. در عرفان مولوی، این نگرش صرفاً یک تسلای روانی نیست، بلکه درک عمیقی از این حقیقت است که قضا و قدر الهی، حتی در سختترین چهرهاش، خالی از لطف و حکمت نیست و صبر در برابر آن، کلید گشایشهای بعدی است.
- دوست
- در ادبیات عرفانی، کنایه از خداوند است.
- خیر و شر
- خوبی و بدی؛ خوشی و ناخوشی؛ هر آنچه برای انسان پیش میآید.
- زانک
- مخفف «از آنکه»، به معنی زیرا، برای اینکه، چون که.
- قضا
- سرنوشت، تقدیر، حکم و فرمان الهی.
- از بد بتر
- بدتر از بد؛ حالتی ناگوارتر از وضعیت فعلی.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.