قرائت› دفتر ۵› بخش ۳۰ - در تفسیر قول رسول علیهالسلام ما مات من مات الا و تمنی ان یموت قبل ما مات ان کان برا لیکون الی وصول البر اعجل و ان کان فاجرا لیقل فجوره› بیت ۶۱۰
M5:610 — همچنین از بخل کم در روی جود / وز بلیسی چهرهٔ خوب سجود
M5:610
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
فرد گناهکار پس از مرگ حسرت میخورد که کاش با خساست خود کمتر به بخشندگی آسیب میزد و با پیروی از شیطان، کمتر چهرهٔ زیبای عبادت را مخدوش میکرد.
این بیت در ادامهٔ بیان پشیمانی و حسرت گناهکاران پس از مرگ است. مولانا از زبان کسی که از دنیا رفته میگوید که ای کاش زودتر مرده بودم تا گناهانم کمتر بود. هر عمل ناشایست، مانند پردهای است که انسان بر حقیقت میکشد و راه خود را دورتر میکند.
در ابیات قبل، شخص از حرص و تکبر خود ناله میکند و در این بیت، دو گناه دیگر را برمیشمرد: بُخل و ابلیسصفتی. مولانا بخشندگی (جود) و بندگی (سجود) را به چهرههایی زیبا تشبیه میکند که گناهان ما آنها را میخراشند و زخمی میکنند. «بخل» یا خساست، روی زیبای «جود» یا سخاوت را از بین میبرد. «ابلیسی» که کنایه از سرکشی، نافرمانی و پیروی از هوای نفس است، چهرهٔ دلنشین «سجود» یا تسلیم در برابر حق را خراب میکند. این حسرت، بیانگر آن است که در جهان پس از مرگ، حقیقتِ زشتِ اعمال به روشنی دیده میشود و فرد آرزو میکند که کاش فرصت کمتری برای این تخریبها و آسیبرساندن به فطرت پاک خود میداشت.
- بلیسی
- شیطانصفتی، پیروی از ابلیس، سرکشی
- کم در
- کمتر بخراش، کمتر پاره کن (فعل «دریدن» به معنی خراشیدن و پاره کردن است)
- جود
- بخشش، سخاوت، بخشندگی
- سجود
- سر به خاک نهادن برای عبادت، کنایه از بندگی و تسلیم کامل
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.