قرائت› دفتر ۶› بخش ۱۰۰ - ماخذهٔ یوسف صدیق صلواتالله علیه به حبس بضع سنین به سبب یاری خواستن از غیر حق و گفتن اذکرنی عند ربک مع تقریره› بیت ۳۴۱۴
M6:3414 — نیست زندانی وحشتر از رحم / ناخوش و تاریک و پرخون و وخم
M6:3414
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، زندان یوسف را با رحم مادر مقایسه میکند و میگوید که رحم، زندانی به مراتب دشوارتر و وحشتناکتر از هر زندان دیگری است.
مولانا در این بخش از داستان، به ماجرای زندانی شدن حضرت یوسف به خاطر کمک خواستن از غیر خدا میپردازد. خداوند برای تنبیه، او را چند سال بیشتر در زندان نگه داشت، اما در عین حال، آن زندان را با اُنس و عشق الهی برایش چنان دلپذیر ساخت که یوسف دیگر سختی حبس را احساس نمیکرد.
درست در همین نقطه، مولانا برای نشان دادن قدرت خداوند در تبدیل مکانهای سخت به فضایی قابل تحمل، یک مثال شگفتانگیز میآورد: رَحِم مادر. او استدلال میکند که اگر به ویژگیهای فیزیکی رحم (تنگ، تاریک، پر از خون و نامناسب بودن محیط آن) نگاه کنیم، هیچ زندانی وحشتناکتر از آن نیست. با این حال، خداوند همین مکان ترسناک را به بستری برای رشد و تکامل جنین تبدیل میکند و دریچهای از لذت و آگاهی به رویش میگشاید.
بنابراین، این بیت مقدمهای است برای اثبات این نکتهی عرفانی که مکان بیرونی (چه زندان باشد، چه رحم یا قصر) اهمیتی ندارد، بلکه این ارتباط درونی با خداوند است که هر فضایی را به بهشت یا دوزخ تبدیل میکند. همانطور که خداوند رحم را برای جنین به محیطی امن و لذتبخش تبدیل کرد، زندان را نیز برای یوسف به محلی برای اُنس با معشوق حقیقی بدل ساخت.
- وحش
- ترسناک، هراسآور، نامأنوس
- رحم
- زهدان، بچهدان
- وخم
- ناگوار، ناموافق طبع، سنگین و مضر برای گوارش
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.