قرائت› دفتر ۶› بخش ۲۰ - امتحان کردن مصطفی علیهالسلام عایشه را رضی الله عنها کی چه پنهان میشوی پنهان مشو که اعمی ترا نمیبیند تا پدید آید کی عایشه رضی الله عنها از ضمیر مصطفی علیه السلام واقف هست یا خود مقلد گفت ظاهرست› بیت ۶۹۴
M6:694 — ز آتشِ رشکِ گرانآهنگ، من / با دو چشم و گوشِ خود در جنگ، من
M6:694
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
شدت حسادت و غیرت عاشقانهام به حدی است که حتی با حواس خودم که معشوق را درک میکنند، میجنگم تا او از همه، حتی از خودم، پنهان بماند.
این بیت اوج غیرت و رشک عارفانه را به تصویر میکشد. در حکایت آزمودن پیامبر (ص) و عایشه، بحث از دیدن و ندیدن است. مولانا این موضوع را به اوج عرفانی خود میرساند و از زبان عاشقی سخن میگوید که غیرتش صرفاً معطوف به دیگران نیست، بلکه خود را نیز در بر میگیرد.
این عاشق چنان در معشوق غرق است که هر واسطهای میان خود و او را برنمیتابد. چشم و گوش، ابزارهای ادراک و شناخت عاشق هستند، اما از نگاه این غیرتِ محض، همین ابزارها نیز «دیگری» محسوب میشوند. آنها با دیدن و شنیدن، معشوق را از آن خلوت مطلق و یگانگی محض خارج میکنند. به همین دلیل، عاشق با حواس خود نیز سر جنگ دارد و میخواهد معشوق را حتی از ادراک خویش پنهان سازد. این نهایت طلبِ توحید و فناست، جایی که حتی «منِ» ادراککننده نیز باید از میان برخیزد.
- رشک
- حسادت، غیرت شدید
- گرانآهنگ
- سنگین، کوبنده، شدید و پرقدرت
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.