قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۲۲ → قبلی · بعدی ←
بخش ۱۲۲ - سبب حرمان اشقیا از دو جهان کی خسر الدنیا و الآخرة
دلیل محرومیت بدبختان از دو جهان که «خسر الدنیا و الآخرة»
- M1:2490 چون حکیمک اعتقادی کرده استکآسمان بیضه زمین چون زرده است یک فیلسوفنمای کوچک چنین باوری داشتکه آسمان همچون سفیده و زمین مانند زردهٔ تخممرغ است.مولانا با لحنی تحقیرآمیز، نظریهٔ یک فیلسوف یونانی را نقل میکند که معتقد بود زمین مانند زرده در مرکز آسمان که همچون سفیدهٔ تخممرغ است، قرار دارد.
- M1:2491 گفت سایل چون بماند این خاکداندر میان این محیط آسمان
- M1:2492 همچو قندیلی معلق در هوانه باسفل میرود نه بر علا
- M1:2493 آن حکیمش گفت کز جذب سمااز جهات شش بماند اندر هوا آن فیلسوف در پاسخش گفت که زمین به خاطر نیروی کشش آسمان،از هر شش جهت در هوا معلق و بیحرکت مانده است.فیلسوف در جواب توضیح میدهد که زمین به دلیل جاذبهی یکسان آسمان از شش جهت (بالا، پایین، چپ، راست، جلو، عقب)، در مرکز معلق مانده و سقوط نمیکند.
- M1:2494 چون ز مغناطیس قبهٔ ریختهدرمیان ماند آهنی آویخته
- M1:2495 آن دگر گفت آسمان با صفاکی کشد در خود زمین تیره را
- M1:2496 بلک دفعش میکند از شش جهاتزان بماند اندر میان عاصفات
- M1:2497 پس ز دفع خاطر اهل کمالجان فرعونان بماند اندر ضلال
- M1:2498 پس ز دفع این جهان و آن جهانماندهاند این بیرهان بی این و آن
- M1:2499 سر کشی از بندگان ذوالجلالدان که دارند از وجود تو ملال
- M1:2500 کهربا دارند چون پیدا کنندکاه هستی ترا شیدا کنند
- M1:2501 کهربای خویش چون پنهان کنندزود تسلیم ترا طغیان کنند
- M1:2502 آنچنان که مرتبهٔ حیوانیستکو اسیر و سغبهٔ انسانیست
- M1:2503 مرتبهٔ انسان به دست اولیاسغبه چون حیوان شناسش ای کیا
- M1:2504 بندهٔ خود خواند احمد در رشادجمله عالم را بخوان قل یا عباد
- M1:2505 عقل تو همچون شتربان تو شترمیکشاند هر طرف در حکم مر
- M1:2506 عقل عقلند اولیا و عقلهابر مثال اشتران تا انتها اولیاء و عارفان، عقلِ عقلها هستند و دیگر عقلها در برابرشانهمچون شترانی رام، تا پایان راه از آنها پیروی میکنند.عقل اولیای الهی، راهبر و هدایتگر عقلهای دیگران است؛ همانطور که عقلِ انسان، شترِ وجود او را هدایت میکند، عقلِ ولیّ خدا نیز عقلهای ما را راهبری میکند.
- M1:2507 اندریشان بنگر آخر ز اعتباریک قلاووزست جان صد هزار
- M1:2508 چه قلاووز و چه اشتربان بیابدیدهای کان دیده بیند آفتاب
- M1:2509 یک جهان در شب بمانده میخدوزمنتظر موقوف خورشیدست و روز
- M1:2510 اینت خورشیدی نهان در ذرهایشیر نر در پوستین برهای
- M1:2511 اینت دریایی نهان در زیر کاهپا برین که هین منه با اشتباه
- M1:2512 اشتباهی و گمانی را درونرحمت حقست بهر رهنمون
- M1:2513 هر پیمبر فرد آمد در جهانفرد بود آن رهنمایش در نهان
- M1:2514 عالم کبری به قدرت سحر کردکرد خود را در کهین نقشی نورد
- M1:2515 ابلهانش فرد دیدند و ضعیفکی ضعیفست آن که با شَه شُد حریف
- M1:2516 ابلهان گفتند مردی بیش نیستوای آنکو عاقبتاندیش نیست