पढ़िए› दफ़्तर 1› एक व्यापारी की कहानी जिसके पिंजरे में बंद तोते ने उसे भारत के तोतों को एक संदेश दिया, जब वह व्यापार के लिए जा रहा था› शेर 1555
M1:1555 — هر غلام و هر کنیزک را ز جود / گفت بهر تو چه آرم گوی زود
M1:1555
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
بازرگان از روی سخاوت و بزرگواری، پیش از سفرش به هندوستان، از تمام خدمتکاران خود، چه مرد و چه زن، پرسید که هر یک چه سوغاتی می‌خواهد.
این بیت، صحنۀ آغازین داستان «بازرگان و طوطی» را به تصویر می‌کشد. مولانا با توصیف سخاوت بازرگان، شخصیت او را معرفی می‌کند. او نه تنها به فکر سود و تجارت خویش، که به فکر شادی زیردستانش نیز هست. عمل او در پرسش از «هر غلام و هر کنیزک» نشان‌دهندۀ بخشندگی و توجه اوست و این ویژگی، بعدها در مقابلۀ او با مسئلۀ عمیق‌ترِ طوطی، اهمیت پیدا می‌کند.
این بیت مقدمه‌ای است برای رسیدن به پرسش اصلی داستان: بازرگان همین سؤال را از طوطی زندانی‌اش نیز می‌پرسد. در حالی که خواسته‌های غلامان و کنیزان، مادی و قابل پیش‌بینی است (که در بیت بعدی به آن اشاره می‌شود)، درخواست طوطی کاملاً متفاوت و معنوی است. او سوغات مادی نمی‌خواهد، بلکه پیامی برای رهایی و بازگشت به اصل خویش دارد. بنابراین، این بیت با ایجاد یک زمینۀ عادی و روزمره، تضاد عمیقی با خواستۀ غیرمادی و عرفانی طوطی ایجاد می‌کند و خواننده را برای شنیدن آن پیام آماده می‌سازد.
- کنیزک
- دختر یا زن خدمتکار، کنیز جوان
- ز جود
- از روی بخشندگی، از سر سخاوت
- بهرِ
- برایِ
- آرم
- بیاورم
Out of generosity, the merchant preparing for his trip to India asked each of his servants what gift they would like him to bring back for them.
This couplet establishes the character of the merchant at the start of the famous story of the Parrot and the Merchant. Before setting out for India, he demonstrates his magnanimity (jūd) by offering to bring back a personal gift for every member of his household, from the male servants (ghulām) to the female servants (kanīzak).
Rumi uses this simple, scene-setting moment to introduce a key theme: the nature of desire and the gifts appropriate to one's station. The servants will ask for material goods, which is fitting for them. This will stand in stark contrast to the parrot's request, which is not for an object but for a message—a gift of the spirit, seeking a path to freedom.
The merchant's generosity is genuine, but it operates within the conventional world of commerce and possessions. His question, "What shall I bring for you?", frames the world in terms of things that can be bought and carried. The story's spiritual lesson will emerge when the parrot requests something that transcends this material framework entirely.
- جود
- Generosity, magnanimity, bounty. An important ethical virtue in Islamic tradition, often associated with nobility of character.
- کنیزک
- A female slave or handmaiden. The diminutive form of 'kanīz'.
- غلام
- A male slave, servant, or page.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.