पढ़िए› दफ़्तर 1› लोगों का अत्यधिक सम्मान और प्रसिद्ध होने का नुकसान› शेर 1858
M1:1858 — آنش گوید هر دو عالم آن تست / جمله جانهامان طُفیل جان تست
M1:1858
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
این بیت یکی از نمونه‌های تملق و ستایش اغراق‌آمیزی را نشان می‌دهد که مردم نثار فرد مشهور می‌کنند و به او می‌گویند که همه چیز، حتی جان دیگران، به وجود او وابسته است.
این بیت در ادامه توصیف خطرات شهرت و ستایش مردم آمده است. مولوی نشان می‌دهد که چگونه اطرافیان برای نزدیک شدن به فردی که مورد توجه قرار گرفته، به چاپلوسی و غلو روی می‌آورند.
در بیت‌های قبل، یکی خود را همراز او می‌خواند و دیگری خود را در زیبایی و بخشندگی بی‌مانند می‌داند. در این بیت، تملق به اوج خود می‌رسد: ستایشگر ادعا می‌کند که هر دو جهان، دنیا و آخرت، متعلق به اوست و جان همهٔ انسان‌ها در برابر جان او بی‌ارزش و طفیلی است. این سخن، فرد را در جایگاهی تقریباً خدایی قرار می‌دهد و بزرگ‌ترین دامی است که نفس او را به غرور و تکبر می‌کشاند.
مولوی با نمایش این صحنه، هشدار می‌دهد که چنین ستایش‌هایی، هرچند در ظاهر شیرین و دلپذیرند، در باطن زهری کشنده‌اند که انسان را از خود واقعی‌اش بیگانه کرده و او را به ورطه هلاکت می‌کشانند. این «لطف و سالوس جهان» که در بیت‌های بعدی به لقمه‌ای آتشین تشبیه می‌شود، دقیقاً از همین ستایش‌های بی‌اساس و ویرانگر ساخته شده است.
- طُفیل
- وابسته، سربار، ریزه‌خوار، کسی که به برکت وجود دیگری بهره‌مند می‌شود
- آنش گوید
- آن دیگری به او می‌گوید
- آن تست
- از آنِ تو است، مال توست
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.