पढ़िए› दफ़्तर 1› लोगों का अत्यधिक सम्मान और प्रसिद्ध होने का नुकसान› शेर 1877
M1:1877 — جمله گویندت چو بینندت به‌در / «مرده‌ای از گور خود بر کرد سر»
M1:1877
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
این بیت اوج بیزاری و طرد شدن انسانِ از رونق افتاده را به تصویر می‌کشد؛ مردمی که زمانی او را می‌ستودند، اکنون با دیدنش او را به مرده‌ای تشبیه می‌کنند که از گور برخاسته و دیدنش ناخوشایند است.
این بیت در ادامهٔ هشدارهای مولانا دربارهٔ خطرات شهرت و ستایش خلق آمده است. او توضیح می‌دهد که توجه و تحسین مردم مانند حلوایی شیرین اما گذراست و تأثیری پنهان و مخرب بر نفس انسان دارد و آن را چون فرعون، مغرور می‌سازد. مولانا توصیه می‌کند که به جای جستجوی سروری و سلطنت، باید فروتنی و بندگی پیشه کرد.
در ابیات قبل، مولانا می‌گوید روزی که لطف و زیبایی ظاهری تو از بین برود، همان جماعتی که تو را فریبکارانه مدح می‌کردند، از تو بیزار می‌شوند و تو را «دیو» می‌خوانند. این بیت (۱۸۷۷) این تصویر را به نقطه‌ای هولناک‌تر می‌رساند. دیگر حتی تو را دیو هم نمی‌خوانند؛ حضورت آن‌قدر نامطلوب و غیرمنتظره است که گویی مرده‌ای از قبر بیرون آمده است. این تشبیه، نهایت انزجار و بیگانگی را نشان می‌دهد. مرده جایش در گور است و دیدن او در میان زندگان، وحشت و نفرت به همراه دارد. این سرنوشت کسی است که ارزش خود را بر پایهٔ نگاه متغیر و سطحی دیگران بنا کند.
- به‌در
- بیرون، در بیرون از خانه
- بر کرد سر
- سر بیرون آورد، سر بلند کرد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.