पढ़िए› दफ़्तर 1› इस बयान में कि मूसा और फ़िरौन दोनों ही इच्छा के अधीन हैं, जैसे ज़हर और प्रतिविष, और अंधकार और प्रकाश, और फ़िरौन का एकांत में प्रार्थना करना ताकि सम्मान न टूटे› शेर 2483
M1:2483 — آنچ تو گنجش توهم می‌کنی / زان توهم گنج را گم می‌کنی
M1:2483
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
آنچه تو با ذهن و گمان خود آن را گنج میپنداری، خودِ همان پندار و توهم، مانع رسیدن تو به گنج حقیقی می‌شود و آن را از تو پنهان می‌کند.
مولانا در ابیات قبل، از حیرانی در برابر تضادهای عالم (مانند موسی و فرعون، گل و خار) سخن می‌گوید و این حیرانی و ویرانی را محل یافتن «گنج» حقیقت معرفی می‌کند. این بیت، نقطه‌ی مقابل آن را توضیح می‌دهد: ذهن انسان با «توهم» و «رأی» (نظر و عقیده) برای خود عمارت‌هایی فکری می‌سازد و گمان می‌کند که گنج حقیقت در این دانسته‌ها و ساخته‌های ذهنی است.
این بیت هشدار می‌دهد که این پندار، خود بزرگ‌ترین مانع است. وقتی گمان می‌کنی که گنج را یافته‌ای (یعنی به یک درک عقلی و جزئی رسیده‌ای)، در واقع از جستجوی گنج حقیقی که در «ویرانی» و «حیرانی» و فراتر از ذهن است، باز می‌مانی. گنج معرفت الهی در فضای خالی از تعینات و پندارهای ذهنی یافت می‌شود، نه در عمارت‌های استدلال و وهم. بنابراین، چسبیدن به این توهمات، عینِ گم کردنِ راهِ گنج است.
- توهم
- پندار، خیال، گمان باطل، تصور نادرست
- زان
- مخفف «از آن»، به سبب آن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.