पढ़िए› दफ़्तर 1› खलीफा का उपहार स्वीकार करना और उस उपहार और उस घड़े से पूर्ण बेनियाज़ी के साथ दान देना› शेर 2862
M1:2862 — آن عرب را کرد از فاقه خلاص / داد بخششها و خلعتهای خاص
M1:2862
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
خلیفه آن مرد عرب را از فقر نجات داد و با بخشیدن هدایا و لباسهای فاخر و مخصوص، او را گرامی داشت و به او عزت بخشید.
این بیت اوج بخشندگی و کرم خلیفه را در داستان نشان میدهد. خلیفه، که در این داستان نماد خداوند یا انسان کامل است، نه تنها هدیهی ناچیز مرد عرب (کوزهی آب) را با بزرگواری میپذیرد، بلکه در مقابل، زندگی او را دگرگون میکند.
مولانا با به کار بردن دو عبارت کلیدی، عمق این بخشش را بیان میکند:
- «از فاقه خلاص کرد»: این عبارت صرفاً به معنای دادن پول نیست؛ بلکه به معنای ریشهکن کردن فقر و نجات کامل او از تنگدستی است. بخشش خلیفه یک مُسکّن موقتی نیست، بلکه درمانی قطعی برای مشکل آن مرد است.
- «خلعتهای خاص»: «خلعت» در فرهنگ قدیم، لباس فاخری بود که پادشاه به نشانهی لطف و افتخار ویژه به کسی میبخشید. این هدیه، فراتر از ارزش مادی، دارای ارزش معنوی و حیثیتی بود. خلیفه با این کار، نه تنها نیاز مادی مرد عرب را برطرف کرد، بلکه به او مقام و احترام بخشید و شخصیت او را تکریم کرد.
در نگاه عرفانی، این بیت اشاره به لطف بیکران الهی دارد که وقتی بندهای با اخلاص قدمی کوچک برمیدارد، خداوند در مقابل، او را از فقر معنوی نجات میدهد و با موهبتهای خاص خود، او را گرامی میدارد.
- فاقه
- فقر، تنگدستی، نیازمندی شدید
- خلاص
- رها، آزاد
- خلعت
- جامه و لباس افتخاری که پادشاهان به کسی میبخشیدند
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.