पढ़िए› दफ़्तर 1› खलीफा का उपहार स्वीकार करना और उस उपहार और उस घड़े से पूर्ण बेनियाज़ी के साथ दान देना› शेर 2919
M1:2919 — احتما اصل دوا آمد یقین / احتما کن، قوّت جانت ببین
M1:2919
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
پرهیز کردن از امیال نفسانی و افکار مضر، بنیاد و اساس هر درمان معنوی است. با این خویشتنداری، قدرت و حیات حقیقی روحت آشکار میشود.
مولانا در این بیت بر یکی از اصول کلیدی سلوک عرفانی و سلامت نفس تأکید میکند: «احتِما» یا پرهیز. این مفهوم که در طب سنتی به معنای رژیم غذایی و پرهیز از خوراکیهای مضر برای بیمار است، در عرفان به معنای خویشتنداری از شهوات، امیال نفسانی و افکار پریشان و منفی به کار میرود.
در ابیات قبل، مولانا نفس و طمع را به بیماری تشبیه کرده و اندیشههای پراکنده را همچون جنگلی پر از حیوانات درنده دانسته است. او هشدار میدهد که تسلیم شدن در برابر این امیال، مانند خاراندن یک زخم عفونی، فقط بیماری را بدتر میکند. بنابراین، «احتِما» نه فقط یک دارو در کنار داروهای دیگر، بلکه خودِ «اصل و ریشۀ درمان» است. بدون قطع کردن منشأ بیماری که همان خواستههای نفس است، هیچ علاج دیگری مؤثر نخواهد بود.
مصرع دوم نتیجهٔ این پرهیز را بیان میکند: «قوّت جانت ببین». این خویشتنداری، نیروی انسان را تحلیل نمیبرد، بلکه برعکس، انرژیهای پراکنده و صرفشده برای امیال بیهوده را متمرکز کرده و به نیرویی معنوی و حیاتی برای «جان» یا روح تبدیل میکند. با این پرهیز، انسان قدرت واقعی و الهی نهفته در وجود خود را کشف خواهد کرد.
- احتما
- پرهیز، خویشتنداری، رژیم (در اصل به معنای پرهیز بیمار از غذاها و کارهای زیانآور)
- اصل
- ریشه، اساس، بنیاد
- دوا
- دارو، درمان، علاج
- یقین
- بیگمان، بیتردید، به طور قطع
- قوّت
- نیرو، توان، قدرت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.