M1:2946 — بر نویس احوال پیر راه‌دان / پیر را بگزین و عین راه دان

این بیت در بخشی قرار دارد که مولانا، به درخواست حسام‌الدین چلبی، می‌خواهد دربارهٔ اهمیت «پیر» یا همان راهنمای معنوی سخن بگوید. در مصرع اول، او مستقیماً حسام‌الدین را خطاب قرار می‌دهد و از او می‌خواهد که ویژگی‌ها و احوال یک پیر آگاه و راهشناس را به رشتهٔ تحریر درآورد.

مصرع دوم، که جان کلام است، یک دستورالعمل اساسی در عرفان را بیان می‌کند: سالک باید برای خود پیری برگزیند. اما نکتهٔ کلیدی در ادامه می‌آید: «پیر را عین راه دان». این عبارت به این معناست که پیر صرفاً یک راهنما یا نقشه نیست که مسیر را نشان دهد؛ او تجسم و تبلور خودِ راه است. سلوک معنوی، پیروی از مجموعه‌ای از دستورات نیست، بلکه هم‌نفس شدن و فنا شدن در وجود راهنمایی است که خود به مقصد رسیده است. در نگاه مولانا، شخصیت، احوال و وجود پیر، خودِ آن مسیری است که سالک باید طی کند. بنابراین، انتخاب پیر، انتخاب راه است و همراهی با او، خودِ سفر است.