पढ़िए› दफ़्तर 1› वज़ीर का अपने शिष्यों को टालना› शेर 575
M1:575 — تا به گفت و گوی بیداری دَری / تو زگفت خوابْ بویی کی بَری
M1:575
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
تا وقتی که حواس و ذهن تو کاملاً مشغول کلام و منطق این دنیای ظاهری است، نمی‌توانی پیام‌های جهان باطن و الهامات درونی را درک کنی.
مولانا در اینجا دو جهان و دو نوع «گفتگو» را در برابر هم قرار می‌دهد: «گفتگوی بیداری» و «گفت خواب».
گفتگوی بیداری، کلام منطقی، بحث‌های عقلانی و تمام داده‌هایی است که از طریق حواس پنج‌گانه دریافت می‌کنیم. این همان دنیای روزمره و ظواهر است که ذهن ما را به خود مشغول می‌کند. تا زمانی که انسان اسیر این سطح از ارتباط باشد و تمام توجهش به بیرون معطوف باشد، درِ دریافت‌های عمیق‌تر به رویش بسته است.
گفت خواب، استعاره‌ای است برای معارف باطنی، الهامات قلبی و پیام‌هایی که از عالم معنا می‌رسند. این «خواب» صرفاً به معنای خوابیدن نیست، بلکه حالتی از «مردن اختیاری» و خاموش کردن حواس ظاهری است تا گوشِ جان باز شود. همان‌طور که در ابیات قبل توصیه شد (پنبه اندر گوش حس دون کنید)، برای شنیدن ندای بازگشت به اصل (خطاب ارجعی)، باید از هیاهوی دنیای بیرون فاصله گرفت.
بنابراین، این بیت تأکید می‌کند که این دو نوع آگاهی با هم جمع نمی‌شوند. برای بوییدن رایحه‌ی معرفت باطنی، باید ابتدا از گفتگوهای بی‌پایان ذهن و حواس ظاهری دست کشید و سکوت را برگزید.
- دَری
- درون هستی، مشغول هستی
- گفت خواب
- سخن عالم رؤیا، کنایه از الهامات و معارف باطنی و شهودی
- بویی بَری
- بهره‌ای ببری، چیزی درک کنی، نشانه‌ای بیابی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.