पढ़िए› दफ़्तर 1› वज़ीर का शिष्यों को एकांत त्यागने से निराश करना› शेर 654
M1:654 — تا به زیر چرخ ناری چون حَطَب / من نسوزم در عَنا و در عَطب
M1:654
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
وزیر می‌گوید که به آسمان چهارم نزد عیسی می‌رود تا دیگر در این دنیای مادی و پر از رنج، مانند هیزمی در آتش، نسوزد و از سختی و تباهی رها شود.
این بیت بخشی از سخنان پایانی وزیر مسیحی است که برای اجرای نقشه‌اش، کناره‌گیری کامل از دنیا و پیوستن به حضرت عیسی در «آسمان چهارم» را اعلام می‌کند. او با این سخن، دلیل این «عروج» معنوی را توضیح می‌دهد.
جهان مادی در نگاه عارفانه، «چرخ ناری» یا فلک آتشین است؛ جایگاهی پر از رنج، سختی و فنا. انسان در این دنیا مانند «حطب» یا هیزم است که مدام در آتش بلایا، امیال و تعلقات می‌سوزد. وزیر با اعلام اینکه به آسمان چهارم می‌رود، در واقع می‌گوید که از این جهان مادی و سوزان فراتر رفته تا در کنار عیسی (نماد معنویت و حیات جاودان) از «عنا» (رنج) و «عطب» (تباهی) در امان باشد.
این تصویرسازی، تقابل میان عالم خاک (محل سوختن و فنا) و عالم افلاک (محل آرامش و بقا) را به زیبایی نشان می‌دهد و هدف ظاهری وزیر از این خلوت‌گزینی را که همانا نجات روحانی است، برای مریدانش توجیه می‌کند.
- چرخ ناری
- فلک آتشین، کنایه از دنیای مادی و پر از رنج و محنت
- حَطَب
- هیزم
- عَنا
- رنج، سختی، مشقت
- عَطَب
- هلاکت، نابودی، تباهی
The vizier declares he is ascending to heaven to escape the suffering of the material world, which he compares to a fiery place where people burn like kindling.
This couplet is part of the deceitful vizier's farewell speech to his followers. He has just announced that he is "dead" to the world and ascending to the fourth heaven (M1:653, M1:655) to be with Jesus. Here, he provides the reason for his departure.
He describes the earthly realm as being "beneath the fiery sphere" (charkh-e nārī), a reference to the Ptolemaic celestial sphere of the sun, but here used metaphorically for the world of tribulation. In this world, he claims, human beings are consumed by suffering as if they were mere firewood (ḥaṭab) cast into a furnace. He is pretending to transcend this state, escaping the pain (ʿanā) and destruction (ʿaṭab) that define mortal existence.
The vizier's speech is a masterclass in pious rhetoric, designed to convince his disciples of his spiritual elevation. In reality, it is the final act of his plan to sow chaos. By feigning a holy ascension, he seals his authority and ensures his followers will blindly obey the contradictory instructions he has left behind, leading to their eventual ruin.
- چرخ ناری
- Literally 'fiery sphere' or 'fiery wheel'. In Ptolemaic cosmology, this referred to the fourth celestial sphere, the orbit of the sun. Metaphorically, as used here, it signifies the world of suffering and tribulation.
- حَطَب
- An Arabic loanword for 'firewood' or 'kindling'. It powerfully conveys the idea of human beings as fuel for the fires of worldly suffering.
- عَنا
- An Arabic loanword meaning 'hardship,' 'distress,' 'trouble,' or 'suffering.'
- عَطب
- An Arabic loanword meaning 'ruin,' 'destruction,' or 'perdition.'
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.