पढ़िए› दफ़्तर 2› उमर रज़िअल्लाह अन्हु के ज़माने में उस व्यक्ति का चाँद के बजाय कल्पना को देखना› शेर 124
M2:124 — رو اشداء علیالکفار باش / خاک بر دلداری اغیار پاش
M2:124
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
این بیت توصیه میکند که در مقابل کسانی که «غیر» و بیگانه با حقیقت هستند، قاطع و سختگیر باشی و از مهربانی و مدارا با آنان دست برداری.
این بیت در ادامهٔ داستان مردی است که موی کج ابرویش باعث شده بود خیال خود را به جای هلال ماه ببیند. مولانا از این داستان نتیجه میگیرد که کوچکترین کژی در وجود انسان (نفس، وابستگیها، باورهای غلط) میتواند کل حقیقت را بپوشاند. او سپس انسان را به همنشینی با «راستان» و دوری از «ناراستان» دعوت میکند.
در این بیت، مولانا این مفهوم را به یک دستورالعمل اخلاقی و معنوی تبدیل میکند. او با وام گرفتن از آیهٔ قرآن (سوره فتح، آیه ۲۹)، «أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ»، از سالک میخواهد که در برابر «کفار» و «اغیار» سختگیر باشد. در اینجا «کفار» (منکران) و «اغیار» (بیگانگان) صرفاً دشمنان بیرونی نیستند، بلکه در معنای عرفانی، به هر آنچه غیر از خداست اشاره دارند: نفس اماره، وسوسههای شیطانی، وابستگیهای دنیوی، و همنشینان بد که انسان را از مسیر حق منحرف میکنند.
بنابراین، «خاک بر دلداری اغیار پاشیدن» به معنای کنار گذاشتن هرگونه سازش و مهربانی با این موانع درونی و بیرونی است. این یک دعوت به قاطعیت در مبارزه با نفس و پاکسازی درون از هر چیزی است که مانع دیدن حقیقت میشود، درست همانطور که آن مرد باید موی کج را از جلوی چشمش کنار میزد تا ماه را ببیند.
- اشداء علیالکفار
- بر کافران و منکران سختگیر. عبارتی برگرفته از قرآن.
- دلداری
- دلجویی، مهربانی، نوازش کردن.
- اغیار
- جمع «غیر»؛ بیگانگان، نااهلان، هر آنچه جز خداست.
- پاش
- فعل امر از پاشیدن؛ بریز.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.