M2:130 — بر سر شطرنجْ چُست است این غراب / تو مبین بازی به چشم نیم‌خواب

مولانا در این بیت، رویارویی انسان با شیطان را به یک بازی شطرنج تشبیه می‌کند. شیطان، که به «غراب» (کلاغ) مانند شده، موجودی زیرک و استاد این بازی است. کلاغ در ادبیات نماد شومی، تاریکی و حیله‌گری است و انتخاب این واژه، ماهیت فریبکارانۀ شیطان را به خوبی نشان می‌دهد.

مصرع دوم یک هشدار مستقیم به سالک و خواننده است: «تو مبین بازی به چشم نیم‌خواب». این یعنی در برابر چنین حریف ماهری، غفلت و سهل‌انگاری مرگبار است. «چشم نیم‌خواب» کنایه از بی‌توجهی، غفلت و ساده‌انگاری است. مولانا تأکید می‌کند که فریب‌های شیطان پیچیده و ماهرانه است و برای در امان ماندن از آن‌ها، به هشیاری و بیداری کامل نیاز است.

این بیت در ادامۀ ابیات پیشین است که از ابلیس و فریب دادنش سخن می‌گفتند. مولانا هشدار می‌دهد که همان‌طور که شیطان پدر ما، آدم، را فریب داد و «مات کرد»، با ما نیز همان بازی را در پیش گرفته است. بنابراین، نباید فریب سخنان نرم و ظاهراً دلسوزانۀ او («جان بابا» گفتنش) را خورد و باید با بصیرت کامل، حرکات او را در این شطرنج سرنوشت‌ساز زیر نظر داشت.