पढ़िए› दफ़्तर 2› अल्लाह त’आला का मूसा (अलैहिस्सलाम) को उस चरवाहे के कारण डाँटना› शेर 1765
M2:1765 — عاشقان را هر نفَسْ سوزیدَنیست / بر دِهِ ویران خَراج و عُشْر نیست
M2:1765
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
عاشق، که دلش از آتش عشق ویران شده، از قواعد و آداب ظاهری معاف است؛ همانگونه که از یک دهکدهی خراب و بیحاصل، مالیات و خراج نمیستانند.
این بیت در ادامهی داستان موسی و شبان و پاسخ خداوند به موسی است. خداوند به موسی میگوید که عاشقان حقیقی راه و رسمی متفاوت دارند. جان و روان آنها در آتش عشق الهی همواره در حال سوختن است. این «سوختن» آنها را از قید و بند آداب و رسوم ظاهری آزاد میکند.
مولانا برای روشن کردن این مفهوم، از یک مثال ملموس استفاده میکند: حکومتها از روستایی که ویران شده و هیچ محصولی ندارد، مالیات (خراج و عُشر) طلب نمیکنند. به همین ترتیب، از عاشقی که تمام وجودش، افکار و کلماتش، در آتش عشق سوخته و «ویران» شده است، نباید انتظار داشت که آداب و عبارات دقیق و حسابشدهی دیگران را رعایت کند. دل او دیگر «آباد» به تعلقات دنیوی و صورتهای ظاهری نیست که بتوان از آن «مالیاتِ» آدابدانی را طلب کرد. خطای ظاهری چنین عاشقی، در نزد خداوند از صدها عبادت صحیح اما بیروح، ارزشمندتر است.
- سوزیدَنیست
- در حال سوختن است، باید بسوزد
- خَراج
- مالیات، باج، پولی که از زمین و محصول گرفته میشد
- عُشْر
- یکدهم، مالیات شرعی معادل یکدهم محصول کشاورزی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.