पढ़िए› दफ़्तर 2› कुत्ते का अंधे भिखारी पर हमला करना› शेर 2387
M2:2387 — گفت رو زین حلقه کین در باز نیست / باز گرد امروز روز راز نیست
M2:2387
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
عارف به فردی که برای شنیدن راز و اسرار معنوی نزد او آمده پاسخ می‌دهد که اکنون زمان و شرایط برای بازگو کردن این حقایق فراهم نیست و باید بازگردد.
این بیت پاسخ یک «اهل دل» یا عارف به فردی است که برای شنیدن رازهای معنوی به او مراجعه کرده است. در ابیات قبل، مولانا توضیح می‌دهد که برای شناختن «دزد شیطان» و بازپس‌گرفتن «کالای حکمت» که از دل به سرقت رفته، باید به اهل دل رجوع کرد. اما این مراجعه به معنای دریافت فوری پاسخ نیست.
پاسخ عارف («رو زین حلقه کین در باز نیست») نشان‌دهندۀ یک اصل مهم در عرفان است: دریافت حقایق معنوی تابع حال و استعداد و زمان مناسب است، نه صرفاً خواست و طلب سالک. «حلقه» می‌تواند به معنای حلقهٔ در یا حلقه و مجلس مریدان باشد. در هر دو صورت، عارف در را به روی این رازجویی ناآماده و نابه‌هنگام می‌بندد. این «بسته بودن» ممکن است به دلیل عدم آمادگی جوینده، نامناسب بودن شرایط بیرونی، یا یک آزمون برای سنجش صدق و پایداری او باشد.
مصراع دوم («باز گرد امروز روز راز نیست») این نکته را تقویت می‌کند. اسرار معنوی (راز) کالایی نیست که بتوان هر لحظه آن را مطالبه و دریافت کرد. برای شنیدن راز، گوش و دلی آماده لازم است. این پاسخ، نوعی تربیت و تأدیب سالک است تا بیاموزد که در این مسیر، صبر و تسلیم در برابر راهنمایی پیر، از کنجکاوی و شتابزدگی برای دانستن مهم‌تر است. عارف به او می‌فهماند که راه معرفت، راهی تدریجی است و هر چیزی زمان خود را دارد.
- زین
- مخفف «از این»
- کین
- مخفف «که این»
- باز گرد
- برگرد، مراجعت کن
- روز راز
- زمان مناسب برای گفتن یا شنیدن اسرار
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.