पढ़िए› दफ़्तर 2› मु’आविया का इब्लीस पर ज़ोर देना› शेर 2707
M2:2707 — گرد رخت من مگرد از کافری / تو نهای رخت کسی را مشتری
M2:2707
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
معاویه به ابلیس میگوید که فریبکاری تو آشکار است؛ تو قصد خیر و معامله نداری، بلکه میخواهی با ظاهری دوستانه ایمان و کالای معنوی مرا بدزدی.
این بیت بخشی از گفتگوی تند و هوشیارانهٔ معاویه با ابلیس است. در این داستان، ابلیس معاویه را برای نماز صبح بیدار میکند و معاویه که به نیت او شک کرده، او را به یک «راهزن» تشبیه میکند که در لباس یک «مشتری» ظاهر شده است.
معاویه خود را به بازرگانی غریب تشبیه میکند که کالاهای گرانبهایی (ایمان و اعمال صالح) به همراه دارد. او به ابلیس میگوید: «اطراف بساط و کالای من نگرد!» این یک هشدار است. او میداند که ابلیس قصد خرید و معاملهٔ واقعی ندارد، بلکه هدفش دزدی است. عبارت «از کافری» در اینجا صرفاً به معنای بیدینی نیست، بلکه به معنای حیلهگری، ناسپاسی و پوشاندن حقیقت است. ابلیس ذاتاً یک راهزن است و راهزن هرگز خریدار واقعی نیست، حتی اگر چنین وانمود کند.
نکتهٔ عرفانی این بیت در لزوم هوشیاری سالک در برابر وسوسههایی است که در لباس خیر و صلاح ظاهر میشوند. مولانا هشدار میدهد که بزرگترین خطر، دشمنی است که در جامهٔ دوست در میآید. معاویه در اینجا نماد انسان آگاهی است که فریب ظاهر فریبندهٔ شیطان را نمیخورد و باطن ویرانگر او را تشخیص میدهد. او میداند که هر پیشنهادی از سوی ابلیس، حتی اگر ظاهراً خوب باشد (مثل بیدار کردن برای نماز)، در نهایت یک دام برای ربودن کالای اصلی، یعنی ایمان، است.
- رخت
- کالا، اسباب و اثاثیه، متاع
- از کافری
- از روی کفر، از سر ناسپاسی و حیلهگری
- مشتری
- خریدار
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.