पढ़िए› दफ़्तर 2› मु’आविया का इब्लीस पर फिर ज़ोर देना› शेर 2742
M2:2742 — دل مگر رنجور باشد بد دهان / که نداند چاشنی این و آن
M2:2742
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
فقط دلی که بیمار و فاسد شده باشد، قادر به تشخیص طعم حقیقت از دروغ نیست.
در این بخش از داستان، معاویه در حال گفتگو با ابلیس است و به او میگوید که راه تشخیص سخن راست از دروغ، احساسی است که در دل ایجاد میکند. سخن راست در دل آرامش و اطمینان میآفریند، در حالی که دروغ باعث تشویش و بیقراری میشود.
این بیت یک استثنا را بیان میکند: اگر دلی نتواند این تفاوت را حس کند، نشانهٔ بیماری و فساد آن دل است. مولانا دل را به دهان و حس چشایی تشبیه میکند. همانطور که فرد بیمار، مزهٔ واقعی غذاها را نمیفهمد و طعمها برایش تلخ یا بیمزه است (اصطلاحاً «بد دهان» شده)، دلی که با گناه، حرص و هواهای نفسانی بیمار شده باشد نیز حس تشخیص معنوی خود را از دست میدهد. چنین دلی دیگر نمیتواند «چاشنی» یا طعم شیرین حقیقت را از طعم تلخ و ناگوار دروغ بازشناسد.
بنابراین، ناتوانی در درک حقایق معنوی، یک نقص معرفتی نیست، بلکه یک بیماری روحی است که باید درمان شود. سلامت دل، شرط اصلی برای درک حقیقت است.
- رنجور
- بیمار، ناخوش، علیل
- بد دهان
- کسی که به خاطر بیماری، طعم دهانش تلخ شده و مزهٔ واقعی چیزها را نمیفهمد.
- چاشنی
- مزه، طعم
- این و آن
- در اینجا: کنایه از سخن راست و دروغ
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.