पढ़िए› दफ़्तर 2› बादशाह का उन दो नए खरीदे गए गुलामों का इम्तिहान लेना› शेर 844
M2:844 — پادشاهی دو غلام ارزان خرید / با یکی زان دو سخن گفت و شنید
M2:844
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
این بیت، آغاز داستانی است که در آن پادشاهی برای آزمودن دو غلامی که به تازگی و با قیمت کم خریده، با یکی از آنها شروع به صحبت میکند تا به باطن او پی ببرد.
این بیت، صحنهی آغازین یک حکایت تمثیلی را ترسیم میکند. پادشاه، که نماد انسانِ جویای حقیقت یا پیر و مرشد است، دو غلام را «ارزان» میخرد. این ارزانی میتواند به ظاهر بیارزش یا ناشناخته بودن آنها اشاره داشته باشد. اما پادشاه به ظاهر بسنده نمیکند و بلافاصله یکی از آنها را به محک آزمایش میگذارد.
آزمون او نه کاری دشوار، که «سخن گفتن و شنیدن» است. در نگاه مولانا، زبان کلید شناخت باطن آدمی است. همانطور که در ابیات بعدی میآید، «آدمی مخفیست در زیر زبان». پادشاه با این گفتگوی ساده، در حال کنار زدن پردهی ظاهر و نگریستن به گنج یا گندم درون آن غلام است. این عمل، یعنی شناختن جوهر انسانها از ورای صورت ظاهریشان، یکی از مضامین اصلی مثنوی است. داستان نشان میدهد که چگونه یک گفتگوی ساده میتواند حقیقت درونی یک فرد را آشکار سازد و ارزش واقعی او را، که در قیمت خریدش پنهان بود، بنمایاند.
- غلام
- برده، خدمتکار
- زان
- مخفف «از آن»
- گفت و شنید
- گفتگو کرد، همصحبت شد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.