पढ़िए› दफ़्तर 4› उस राजकुमार की कहानी जिसे सच्ची बादशाहत प्राप्त हुई, 'जिस दिन मनुष्य अपने भाई से, अपनी माँ से और अपने पिता से भागेगा' उसके लिए वह समय नकद हो गया। इस मिट्टी के ढेर पर शासन करना, जो बच्चों का खेल है, जिसे वे किला फ़तह करना कहते हैं, वह बच्चा जो मिट्टी के ढेर पर चढ़कर दावा करता है 'यह किला मेरा है', दूसरे बच्चे उससे ईर्ष्या करते हैं कि 'मिट्टी बच्चों का बसंत है'। जब वह राजकुमार रंगों के बंधन से मुक्त हुआ तो उसने कहा, 'मैं इन रंगीन मिट्टियों को वही नीच मिट्टी कहता हूँ, सोना, एटलस और एक्सेलेंस नहीं कहता। मैं इस एक्सेलेंस से मुक्त होकर एक तरफ़ चला गया।' और 'हमने उसे बचपन में ही ज्ञान दिया', ईश्वर के मार्गदर्शन के लिए वर्षों की आवश्यकता नहीं होती, 'हो जा' की शक्ति में कोई भी योग्यता की बात नहीं कहता› शेर 3094
M4:3094 — خنده را در خواب هم تعبیر خوان / گریه گوید با دریغ و اندهان
M4:3094
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
این بیت با مثال آوردن از تعبیر خواب میگوید که شادیها و خندههای ظاهری در این دنیا، در حقیقت نشانهای از غم و اندوه درونی و باطنی هستند.
مولانا در ابیات قبل، به ماهیت متضاد پدیدههای این جهان اشاره میکند. او میگوید همانطور که یک چیز میتواند از یک منظر «هلاکت» و از منظری دیگر «حیات» باشد، شادیهای دنیوی نیز در نهایت به زوال و نقص معنوی میانجامند. این بیت برای روشن کردن این ایده، به سراغ دانش «تعبیر خواب» میرود که در فرهنگ عامه شناخته شده است.
در سنت تعبیر خواب، خنده معمولاً نشانهی خوبی نیست و به گریه و اندوه تعبیر میشود. مولانا از این مثال آشنا استفاده میکند تا بگوید: همانطور که در عالم رؤیا، خنده معنایی معکوس و ناخوشایند دارد، در عالم بیداری نیز شادیهای سطحی و مادی، در حقیقت، خبر از غمی عمیقتر یا حسرتی در آینده میدهند. این بیت، مقدمهای برای بیت بعدی است که در آن، تقابل کامل این ایده مطرح میشود: گریه در خواب، نشانهی شادی و گشایش است. در نتیجه، مولانا از ما میخواهد که به ظواهر دل نبندیم و معنای حقیقی پدیدهها را در باطن آنها جستجو کنیم.
- تعبیر
- معنا کردن، تفسیر کردن (بهویژه در مورد خواب و رؤیا)
- دریغ
- افسوس، حسرت
- اندهان
- جمعِ اندوه، غمها
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.