पढ़िए› दफ़्तर 4› इसकी व्याख्या 'वास्तव में मोमिन भाई-भाई हैं' और 'उलेमा एक ही आत्मा की तरह हैं', विशेषकर दाऊद और सुलेमान और अन्य नबियों (उन पर शांति हो) का मिलन। यदि तुम उनमें से किसी एक का इनकार करते हो, तो किसी भी नबी पर ईमान सही नहीं रहता, और यह एकता का प्रतीक है कि यदि तुम हज़ारों घरों में से एक को नष्ट करते हो, तो सब नष्ट हो जाते हैं और एक भी दीवार खड़ी नहीं रहती, क्योंकि 'हम उनमें से किसी के बीच भेद नहीं करते' और समझदार के लिए इशारा ही काफी है, यह तो इशारे से भी आगे निकल गया› शेर 417
M4:417 — فرق و اشکالات آید زین مقال / زانک نبود مثل این باشد مثال
M4:417
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
مولانا پیشاپیش میگوید که مثالهای من برای بیان وحدت معنوی، کامل و بینقص نیستند و ممکن است باعث ایجاد سؤال و اشکال شوند، زیرا مثال هرگز عین حقیقتی که به آن اشاره دارد (مُمَثَّل) نیست.
مولانا در ابیات قبل، برای توضیح وحدت جانهای مؤمنان و انبیا، از مثال نور خورشید استفاده کرده است. او میگوید همانطور که نور واحد خورشید با تابیدن به خانههای مختلف، متعدد به نظر میرسد اما در اصل یکی است، جانهای اولیای الهی نیز در ظاهر متعددند اما در باطن یک حقیقت واحدند.
او بلافاصله در این بیت، به خواننده هشدار میدهد و به نقص ذاتیِ هر مثالی اذعان میکند. او میداند که مخاطب ممکن است به این تشبیه ایراد بگیرد و بگوید: «بالاخره خورشید یکی است و خانهها متعدد؛ پس این مثال، کثرت و تفاوت را نفی نمیکند.» مولانا با این بیت میگوید: «بله، میدانم. هر مثالی که برای توضیح یک حقیقت معنوی بیاورم، ناقص است و میتواند موجب سؤال و اشکال شود.»
نکتهٔ اصلی این است که «مثال» برای تقریب به ذهن است، نه تطابق کامل. در عالم مادی، هیچ چیز کاملاً «واحد» و یکپارچه نیست که بتواند به درستی، وحدت معنوی را نمایندگی کند. بنابراین، هر مثالی از این جهان، جنبهای از حقیقت را روشن میکند و جنبههای دیگر را نارسا باقی میگذارد. این بیت، نشاندهندهٔ آگاهی مولانا از محدودیتهای زبان و تمثیل در بیان تجربیات عرفانی است و از خواننده میخواهد که به روح معنا توجه کند، نه به جزئیات و اشکالات منطقی مثال.
- اشکالات
- ایرادها، پرسشهای انتقادی
- مقال
- گفتار، سخن
- زانک
- مخفف «از آنکه»، زیرا که، برای اینکه
- مثل
- مانند، خودِ آن چیز، اصلِ چیزی که مثال برایش آورده شده (مُمَثَّل)
- مثال
- نمونه، تشبیه، چیزی که برای روشن شدن مطلب دیگر آورده میشود
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.