पढ़िए› दफ़्तर 4› इसकी व्याख्या 'वास्तव में मोमिन भाई-भाई हैं' और 'उलेमा एक ही आत्मा की तरह हैं', विशेषकर दाऊद और सुलेमान और अन्य नबियों (उन पर शांति हो) का मिलन। यदि तुम उनमें से किसी एक का इनकार करते हो, तो किसी भी नबी पर ईमान सही नहीं रहता, और यह एकता का प्रतीक है कि यदि तुम हज़ारों घरों में से एक को नष्ट करते हो, तो सब नष्ट हो जाते हैं और एक भी दीवार खड़ी नहीं रहती, क्योंकि 'हम उनमें से किसी के बीच भेद नहीं करते' और समझदार के लिए इशारा ही काफी है, यह तो इशारे से भी आगे निकल गया› शेर 421
M4:421 — متحد نقشی ندارد این سرا / تا که مثلی وا نمایم من ترا
M4:421
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
مولانا میگوید که در این جهان مادی، هیچ نمونهی بینقصی از وحدت حقیقی وجود ندارد که بتوان با آن، یگانگی معنوی انبیا و مؤمنان را به درستی توضیح داد.
مولانا در این بخش در حال توضیح مفهوم دشوار «وحدت معنوی» (اتحاد) پیامبران و مؤمنان است. او پیش از این بیت، از تمثیلهایی مانند نور خورشید در خانههای مختلف یا تشبیه انسان شجاع به شیر استفاده کرده است. اما خود آگاه است که این مثالها کامل نیستند، زیرا جهان مادی، جهان کثرت و جدایی است و نمیتواند به طور کامل، حقیقت وحدت را که امری معنوی و غیرمادی است، بازتاب دهد.
این بیت در واقع یک «توقف و اعتراف» است. مولانا به خواننده میگوید: «میدانم که مثالهایم کافی نیست، اما چارهای ندارم.» او تصدیق میکند که در «این سرا» (این جهان) هیچ «نقش» یا پدیدهای یافت نمیشود که ذاتاً «متحد» باشد و بتواند به عنوان یک مثال بینقص (مِثل) برای آن یگانگی الهی به کار رود. هر مثالی که از این دنیا برگزیده شود، ناگزیر جنبهای از کثرت و تفاوت را با خود حمل میکند و نمیتواند آن وحدت محض را «وا نماید» یا آشکار سازد.
این سخن، مقدمهای است برای بیت بعدی که در آن میگوید با وجود این نقص، باز هم به آوردن مثالی ناقص تن میدهد تا دستکم عقل را از سرگردانی مطلق نجات دهد. این نشاندهندهی محدودیت زبان و دنیای مادی در بیان حقایق معنوی است، چالشی که مولانا پیوسته با آن روبروست.
- متحد
- یگانه، یکپارچه، چیزی که در آن کثرت و جدایی نیست
- نقش
- تصویر، شکل، نمونه، پدیده
- این سرا
- این دنیا، جهان مادی
- مِثلی
- مثالی، نمونهای برای مقایسه
- وا نمایم
- نشان دهم، آشکار کنم
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.