पढ़िए› दफ़्तर 5› उस दासी की कहानी जिसने मालकिन के गधे से अपनी कामुकता शांत की, और उसे बकरी और भालू की तरह इंसानों वाली कामुकता करना सिखाया था। और उसने गधे के लिंग में एक कद्दू डाल दिया था ताकि वह हद से न बढ़ जाए। मालकिन को इस बात का पता चला, लेकिन उसने कद्दू की सूक्ष्मता को नहीं देखा। उसने दासी को बहाने से दूर भेज दिया, और कद्दू के बिना गधे से संबंध बनाया, और शर्मनाक तरीके से मर गई। दासी देर शाम वापस आई और विलाप करने लगी कि 'हे मेरी जान, हे मेरी आँखों की रौशनी! तुमने लिंग देखा, कद्दू नहीं देखा। तुमने पुरुषत्व देखा, वह दूसरा नहीं देखा।' 'कुल नाकिस मलून' का अर्थ है, 'हर अपूर्ण दृष्टि और समझ शापित है।' अन्यथा, बाहरी रूप से अपूर्ण शरीर शापित नहीं हैं, बल्कि 'उन पर कोई दोष नहीं है' के दायरे में हैं – दोष, शाप, फटकार और क्रोध का निषेध किया गया है।› शेर 1412
M5:1412 — باز مرغان خبیر هوشمند / کردهاند از دانه خود را خشکبند
M5:1412
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
در مقابل انسانهای غافل، انسانهای آگاه و خردمند از لذتهای ظاهری و فریبندهای که در واقع دامی برای هلاکت است، دوری میکنند و خود را گرفتار نمیسازند.
این بیت در ادامهی تمثیل «پرنده، دانه و دام» آمده است که مولانا برای شرح داستان کنیزک و خاتون به کار میبرد. در ابیات قبل، او «عوام» یا مردم غافل را به پرندهای تشبیه میکند که فریب دانه را میخورد و در دام دنیا گرفتار میشود. این دانه، نماد لذتهای ظاهری و شهوات کنترلنشده است؛ همانطور که خاتون، مجذوب ظاهر عمل کنیزک شد اما از «کدو» یا همان شرط احتیاط و معرفت باطنی غافل ماند و هلاک شد.
این بیت، نقطهی مقابل آن تصویر است. «مرغان خبیر هوشمند» نماد عارفان و سالکان راه حق هستند. آنها با بصیرت و آگاهی خود تشخیص میدهند که این دانهی جذاب و فریبنده، در حقیقت طعمهای برای یک دام مرگبار است. در نتیجه، از آن «خشکبند» میکنند، یعنی عامدانه از آن پرهیز کرده و خود را کنار میکشند. این خویشتنداری، نه از سر ناتوانی، بلکه حاصل معرفت و هوشمندی است. آنها میدانند که لذت واقعی در رهایی است، نه در اسارتِ دانهای که به قیمت از دست رفتن همهچیز تمام میشود.
بنابراین، مولانا دو راه را پیش روی انسان میگذارد: راه عوام که به ظاهر لذت مینگرند و در دام میافتند، و راه خردمندان که باطن امور را میبینند و با پرهیز و قناعت، خود را از مهلکه نجات میدهند.
- خبیر
- آگاه، باخبر، دانا
- خشکبند کردن
- پرهیز کردن، امساک کردن، خود را کنار کشیدن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.