पढ़िए› दफ़्तर 5› प्रत्येक दिन दिल में आने वाले विचार को नए मेहमान से उपमा देना जो दिन की शुरुआत में घर में आता है, और मेहमान-नवाज़ी की फ़ज़ीलत, और मेहमान की नखरे सहना और घर के मालिक पर हुक्म चलाना और बदमिज़ाजी करना› शेर 3676
M5:3676 — غم کند بیخ کژ پوسیده را / تا نماید بیخ رو پوشیده را
M5:3676
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
اندوه و سختی، دلبستگیهای سست و نادرست را ریشهکن میکند تا حقیقتِ پنهان و اصیلِ وجود انسان آشکار شود.
مولانا در این بخش از مثنوی، افکار و بهویژه «غم» را به مهمانی تشبیه میکند که باید گرامیاش داشت. او توضیح میدهد که غم کارکردی حیاتی و سازنده دارد. این بیت، این کارکرد را با استعارهای از باغبانی بیان میکند.
غم مانند باغبانی دلسوز عمل میکند که علفهای هرز و ریشههای بیمار را از خاک بیرون میکشد. «بیخ کژ پوسیده» نماد وابستگیها، باورهای غلط، شادیهای سطحی و عادتهای کهنهای است که رشد معنوی انسان را متوقف کردهاند. اینها ممکن است در ظاهر بخشی از وجود ما به نظر برسند، اما در باطن کج و رو به زوال هستند. غم با نیروی خود این ریشههای فاسد را از بیخ و بن برمیکَند.
این عملِ کندن، اگرچه دردناک است، اما هدفی والاتر دارد: «تا نماید بیخ رو پوشیده را». با از میان رفتن ریشههای سطحی و بیمار، ریشهای عمیقتر، اصیلتر و سالمتر که تا پیش از این «پنهان» بود، فرصت ظهور و رشد پیدا میکند. این «ریشهی پنهان»، همان ارتباط حقیقی انسان با «اصل خیر» و منبع هستی است. بنابراین، غم صرفاً ویرانگر نیست، بلکه یک نیروی پاککننده و آشکارساز است که راه را برای شکوفایی یک شادی عمیقتر و پایدارتر باز میکند.
- کند
- از ریشه در میآورد، ریشهکن میکند
- بیخ
- ریشه، بن، اساس
- کژ
- کج، نادرست، منحرف
- نماید
- نشان دهد، آشکار سازد
- رو پوشیده
- چهرهپوشانده، پنهان، مخفی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.