पढ़िए› दफ़्तर 5› प्रत्येक दिन दिल में आने वाले विचार को नए मेहमान से उपमा देना जो दिन की शुरुआत में घर में आता है, और मेहमान-नवाज़ी की फ़ज़ीलत, और मेहमान की नखरे सहना और घर के मालिक पर हुक्म चलाना और बदमिज़ाजी करना› शेर 3677
M5:3677 — غم ز دل هر چه بریزد یا برد / در عوض حقا که بهتر آورد
M5:3677
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
غم و اندوه، چیزهای کهنه و پوسیده را از دلِ انسان پاک میکند و در مقابل، خداوند جای آن را با چیزهایی بسیار بهتر و تازهتر پر میکند.
این بیت در ادامهٔ تمثیل «فکر به مثابهٔ مهمان» میآید. مولانا در ابیات پیشین، «غم» را به خدمتکاری تشبیه کرده که با تندی و جدیت، خانهٔ دل را از ناپاکیها و تعلقات کهنه پاک میکند. غم، برگهای زرد را از شاخهٔ دل فرو میریزد، ریشههای شادیهای سطحی و قدیمی را از جا میکند و ریشههای کج و پوسیده را برمیکند.
این بیت نتیجهٔ آن پاکسازی را بیان میکند. مولانا تأکید میکند که این فرایندِ از دست دادن، صرفاً یک تخریب و تهیسازی نیست. غم هر چه را که از دل میگیرد - خواه شادیهای کهنه، خواه وابستگیهای بیارزش - در واقع فضایی برای امری والاتر باز میکند. این یک معاملهٔ الهی است: در ازای آنچه از دست میرود، خداوند «بهتر» از آن را جایگزین میسازد. این نگاه، ماهیت غم را از یک نیروی مخرب به یک عامل ضروری برای رشد و تحول معنوی تغییر میدهد. غم، پیشدرآمدِ شادیهای اصیلتر و عمیقتری است که از «اصل خیر» یعنی از جانب خداوند سرچشمه میگیرد.
- حقا
- به حق سوگند، به راستی، یقیناً
- بریزد
- فرو بریزد، بیندازد
- در عوض
- در مقابل، به جای آن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.