पढ़िए› दफ़्तर 6› इस हदीस की तफ़सीर में कि पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने फरमाया: "जिसका मैं मौला हूँ, अली भी उसका मौला है," तो मुनाफिकों ने ताना मारा कि क्या इतना ही काफी नहीं था कि हमने उसकी आज्ञाकारिता और सेवा की, वह हमें एक गंदे बच्चे की सेवा करने का भी हुक्म दे रहा है, आदि› शेर 4544
M6:4544 — ماه ما بینطق خوش بر تافتست / هر زبان نطق از فر ما یافتست
M6:4544
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
شخصیت معنوی و راهنمای ما (پیامبر) بینیاز از گفتار، نورافشانی میکند و حقیقت خود را آشکار میسازد؛ در واقع، هر سخن حقی که بر زبانی جاری میشود، پرتوی از شکوه و عظمت اوست.
این بیت در ادامهٔ توصیف طبیعت است که بدون زبان، شکرگزار و فصیح است. مولانا در اینجا پیامبر اسلام (ص) را به ماهی تشبیه میکند که برای تابیدن و نورافشانی نیازی به «نطق» یا سخن گفتن ندارد. همانطور که باغ و گلستان در سکوت، زیبایی و حقیقت خود را آشکار میکنند، «مولا» یا راهنمای معنوی نیز با وجود و حضور خود، حقیقت را متجلی میسازد. این نور وجودی، خود گویاترین بیان است.
در مصرع دوم، مولانا این ایده را فراتر میبرد: نه تنها آن «ماه» بینیاز از سخن است، بلکه هر سخن و بیانی در عالم، روشنایی و اعتبار خود را از «فرّ» و شکوه معنوی او وام میگیرد. همانگونه که در بیت بعد، نطق حضرت عیسی را پرتوی از وجود حضرت مریم و نطق آدم را بازتابی از «دم» الهی میداند. بنابراین، منبع اصلی هر بیانِ حقیقی، آن وجود نورانی است، نه صرفاً کلمات. این بیت برتری «حال» و وجود بر «قال» و گفتار را در سلوک معنوی تأکید میکند.
- نطق
- سخن، گفتار، قدرت بیان
- بر تافتست
- تابیده است، درخشیده است
- فر
- شکوه، جلال، عظمت، فروغ ایزدی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.