पढ़िए› दफ़्तर 6› उस आशिक़ की कहानी जो रात में माशूक़ के वादे की उम्मीद में उस कमरे में आया था जहाँ इशारा किया गया था, और रात का कुछ हिस्सा इंतज़ार किया और उसे नींद आ गई। माशूक़ वादा पूरा करने आया, उसे सोया हुआ पाया, उसकी जेब अखरोट से भर दी और उसे सोया हुआ छोड़कर वापस लौट गया।› शेर 633
M6:633 — این ز بسیاری نیابد خواریی / خوار که بود تن‌پرستی ناریی
M6:633
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
کثرت و زیادی عاشقانِ خدا از ارزش یگانگی معنوی‌شان کم نمی‌کند؛ انسانِ واقعاً خوار و بی‌مقدار کسی است که اسیر نفس و جسم خود بوده و اهل دوزخ است.
در این بخش، مولانا در حال توضیح مراتب مختلف «مستی» روحانی است. او بیان می‌کند که وقتی تمام جهان از عاشقان و عارفانِ «سرمستِ یار» پر شود، همگی آنها در حقیقت به یک وجود واحد تبدیل می‌شوند. این وحدت و یگانگی، با وجود کثرتِ ظاهری افراد، هرگز خوار و بی‌ارزش نمی‌گردد.
این بیت یک مقایسه را مطرح می‌کند. مولانا می‌پرسد که آیا این کثرت باعث خواری می‌شود؟ پاسخ منفی است. سپس بلافاصله مشخص می‌کند که خواری و پستی واقعی از کجا سرچشمه می‌گیرد: از «تن‌پرستی». شخص خوار کسی نیست که در جمع عاشقان قرار دارد، بلکه کسی است که اسیر خواسته‌های نفسانی و جسمانی خود است. چنین شخصی «ناری» یا دوزخی است، یعنی وجودش با آتشِ خودپرستی، حرص و دوری از حقیقت می‌سوزد.
بنابراین، ارزش یک پدیده به تعداد آن نیست، بلکه به ماهیت آن است. همان‌طور که در بیت بعدی مثال می‌آورد، اگر تمام دنیا از نور آفتاب پر شود، از ارزش و گرمی آن کم نمی‌شود. به همین ترتیب، کثرت عاشقانِ حق نه تنها از مقام آنها نمی‌کاهد، بلکه تجلی وحدت الهی در کثرت است. خواری و ذلت حقیقی، در اسارتِ نفس اماره و غفلت از معنویت نهفته است.
- ناریی
- دوزخی، آتشین، منسوب به آتش (نار)
- تن‌پرستی
- کسی که فقط به جسم و خواهشات نفسانی خود اهمیت می‌دهد
- خواریی
- ذلت، پستی، بی‌قدری
- بسیاری
- زیاد بودن، کثرت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.