पढ़िए› दफ़्तर 6› मुस्तफ़ा (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) का आइशा (रज़ियल्लाहु अन्हा) को आज़माना कि 'तुम क्यों छिपती हो, मत छिपो, क्योंकि अंधा तुम्हें नहीं देखता' ताकि यह ज़ाहिर हो जाए कि आइशा (रज़ियल्लाहु अन्हा) मुस्तफ़ा (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) के ज़मीर से वाकिफ़ हैं या उन्होंने ही मुस्तक़िल तौर पर कहा है कि 'यह ज़ाहिर है'› शेर 694
M6:694 — ز آتشِ رشکِ گرانآهنگ، من / با دو چشم و گوشِ خود در جنگ، من
M6:694
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
شدت حسادت و غیرت عاشقانهام به حدی است که حتی با حواس خودم که معشوق را درک میکنند، میجنگم تا او از همه، حتی از خودم، پنهان بماند.
این بیت اوج غیرت و رشک عارفانه را به تصویر میکشد. در حکایت آزمودن پیامبر (ص) و عایشه، بحث از دیدن و ندیدن است. مولانا این موضوع را به اوج عرفانی خود میرساند و از زبان عاشقی سخن میگوید که غیرتش صرفاً معطوف به دیگران نیست، بلکه خود را نیز در بر میگیرد.
این عاشق چنان در معشوق غرق است که هر واسطهای میان خود و او را برنمیتابد. چشم و گوش، ابزارهای ادراک و شناخت عاشق هستند، اما از نگاه این غیرتِ محض، همین ابزارها نیز «دیگری» محسوب میشوند. آنها با دیدن و شنیدن، معشوق را از آن خلوت مطلق و یگانگی محض خارج میکنند. به همین دلیل، عاشق با حواس خود نیز سر جنگ دارد و میخواهد معشوق را حتی از ادراک خویش پنهان سازد. این نهایت طلبِ توحید و فناست، جایی که حتی «منِ» ادراککننده نیز باید از میان برخیزد.
- رشک
- حسادت، غیرت شدید
- گرانآهنگ
- سنگین، کوبنده، شدید و پرقدرت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.