لوستل› دفتر ۲› د شپون په مناجات باندې د موسی علیه السلام انکار› بيت ۱۷۲۸
M2:1728 — این چه ژاژست این چه کفرست و فُشار / پنبهای اندر دهان خود فشار
M2:1728
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
موسی با خشم به چوپان میگوید که این حرفهای تو کفر و یاوهگویی است و باید فوراً سکوت کنی.
این بیت، اوج خشم و عتاب موسی در برابر «مناجات» چوپان است. از دیدگاه موسی که پیامبر شریعت و ظاهر دین است، سخنان چوپان مصداق بارز کفرگویی و بیاحترامی به ساحت خداوند است. او حرفهای چوپان را «ژاژ» (بیهوده و بیمعنی) و «کفر» (انکار حقیقت الهی) و «فُشار» (گستاخی و پافشاری بر خطا) میخواند.
موسی نمیتواند تصور کند که کسی با خداوند، آن وجود متعالی و بینیاز، اینگونه سخن بگوید و برای او صفات و نیازهای انسانی مانند لباس پوشیدن، شانه کردن مو و خوابیدن قائل شود. به همین دلیل، با لحنی تند و قاطع به او دستور میدهد که دهانش را ببندد و به این سخنان کفرآمیز پایان دهد. عبارت «پنبهای اندر دهان خود فشار» یک دستور صریح برای خاموشی است و شدت مخالفت موسی با این نوع دینداری عامیانه و مبتنی بر تصورات شخصی را نشان میدهد.
در نگاه اول، حق با موسی است. او از منظر یک عالم دینی و پیامبر، وظیفه خود میداند که از انحراف و بدعت جلوگیری کند. اما در ادامه داستان، مولانا نشان میدهد که این نگاه ظاهری و شریعتمدار، تمام حقیقت نیست و خداوند به قلب و صدق بندگانش مینگرد، نه به صورت و الفاظشان.
- ژاژ
- سخن بیهوده، یاوه، حرف بیمعنی و پوچ
- فُشار
- در اینجا به معنی گستاخی، بیشرمی، پافشاری و اصرار در سخن
- فشار
- فعل امر از «فشردن»؛ یعنی بفشار، فرو کن، داخل کن
- اندر
- حرف اضافه به معنی «در»، «داخلِ»
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.