M2:1788 — من ز سدرهٔ منتهی بگذشته‌ام / صد هزاران ساله زان سو رفته‌ام

این بیت پاسخ شگفت‌انگیز چوپان به موسی است. پس از آنکه موسی از جانب خداوند مأمور می‌شود تا از چوپان دلجویی کند و به او اجازه دهد تا به زبان ساده و عاشقانه‌ی خود با خدا سخن بگوید، با حقیقتی تازه روبرو می‌شود. چوپان دیگر آن انسان ساده‌ی پیشین نیست. سرزنش موسی، هرچند در ظاهر اشتباه بود، اما مانند یک تازیانه عمل کرد و روح چوپان را به پروازی ناگهانی و برق‌آسا واداشت.

«سدرة المنتهی» در فرهنگ اسلامی، درختی در آسمان هفتم است که نهایتِ معراج و مرزِ دانش فرشتگان و مخلوقات به شمار می‌رود. جبرئیل نیز در معراج پیامبر اسلام، از آن فراتر نرفت. ادعای چوپان مبنی بر «گذشتن» از این حد نهایی، یک بیان نمادین و بسیار قدرتمند است. او می‌گوید که دیگر در قید و بند صورت‌ها، کلمات، آداب و حتی مراتب معنوی شناخته‌شده نیست. عتاب موسی او را از «گفتگو» با خدا به «فنا» در او رسانده است. او دیگر نیازی به کلمات ندارد، زیرا حالتی را تجربه می‌کند که به قول مولانا «بیرون از گفتن است» (بیت ۱۷۹۱).

این تحول ناگهانی نشان می‌دهد که در مسیر روحانی، گاهی یک «شکست» یا یک «سرزنش» می‌تواند به بزرگترین جهش معنوی منجر شود. چوپان از مرحله‌ی عشقِ زبانی و تصویری، به وصال و اتحادی رسیده که فراتر از هر حد و مرزی است.