لوستل› دفتر ۲› معاویه بیا ابلیس ته خپل مکر بیان کړ› بيت ۲۶۷۵
M2:2675 — بس ستارهٔ سعد از تو محترق / بس سپاه و جمع از تو مفترق
M2:2675
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
معاویه خطاب به ابلیس می‌گوید: «با مکر و فریب تو، سرنوشت‌های نیک و انسان‌های خوش‌طالع تباه شده و جوامع و لشکرهای متحد از هم فروپاشیده‌اند.»
این بیت در ادامهٔ سخنان معاویه است که قدرت ویرانگر ابلیس را برمی‌شمارد. او ابلیس را به نیرویی کیهانی تشبیه می‌کند که تأثیراتش هم در سرنوشت افراد و هم در سرنوشت جوامع مشهود است.
در مصرع اول، «ستارهٔ سعد» نماد بخت و اقبال نیکو و همچنین انسان‌های بلندمرتبه و خوش‌طینت است. ابلیس با وسوسه‌ها و دسیسه‌های خود این بخت‌های بلند را می‌سوزاند و بی‌اثر می‌کند (مُحتَرِق). این اصطلاحی نجومی است که به سوختن و بی‌نور شدن ستاره در اثر نزدیکی بیش از حد به خورشید اشاره دارد. در اینجا، نزدیکی به ابلیس (که خود از آتش است) باعث نابودی و تباهی سرنوشت نیک افراد می‌شود.
در مصرع دوم، مولانا از مقیاس فردی به مقیاس جمعی می‌رود. «سپاه و جمع» نماد اتحاد، نظم و قدرت اجتماعی است. ابلیس با ایجاد تفرقه، بدگمانی و اختلاف، قدرتمندترین سپاهان و متحدترین جمعیت‌ها را از هم می‌پاشد و متفرق می‌کند (مُفتَرِق). این همان کاری است که او در تمام داستان‌های دینی و تاریخی، از قوم لوط و نمرود گرفته تا فرعون، انجام داده است. بدین ترتیب، این بیت قدرت تخریب ابلیس را در دو سطح فردی (سرنوشت) و جمعی (جامعه) به تصویر می‌کشد.
- سعد
- خوش‌یمن، نیک، خوشبختی
- محترق
- سوخته، بی‌اثر شده (اصطلاحی در نجوم قدیم)
- مفترق
- پراکنده، جدا شده، از هم پاشیده
- بس
- بسیار، فراوان
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.