لوستل› دفتر ۲› ابلیس معاویه ته بیا ځواب ورکړ› بيت ۲۷۰۳
M2:2703 — تخم تو بد بوده است و اصل تو / با درخت خوش نبوده وصل تو
M2:2703
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
مشکل تو یک ایراد ظاهری یا اتفاقی نیست، بلکه به ذات و سرشت اصلی تو بازمی‌گردد که از اساس خراب بوده و با منبعی نیکو در ارتباط نبوده است.
این بیت در ادامه‌ی تمثیل باغبان (ابلیس) و درخت خشک (انسان گمراه) بیان می‌شود. باغبان به درخت خشک توضیح می‌دهد که چرا او را قطع می‌کند. مشکل درخت، کج بودن یا صاف بودن ظاهری‌اش نیست، بلکه مشکل بنیادی‌تر است.
مولانا از زبان باغبان دو دلیل اصلی برای خشک و بی‌ثمر بودن درخت می‌آورد: ۱. «تخم تو بد بوده است و اصل تو»: یعنی سرشت و استعداد ذاتی تو از همان ابتدا معیوب و ناپاک بوده است. این اشاره به «استعداد ازلی» یا همان ذات و طینت اولیه دارد. از بذری تلخ، نمی‌توان انتظار میوه‌ی شیرین داشت. ۲. «با درخت خوش نبوده وصل تو»: یعنی حتی اگر بذر اولیه ضعفی داشته، تو هرگز خود را به یک منبع خوب و حیات‌بخش (مانند یک مرشد کامل یا یک اصل معنوی درست) پیوند نزده‌ای تا از آن تأثیر بگیری و اصلاح شوی. در باغبانی، می‌توان شاخه‌ای از یک درخت نامرغوب را به درختی پرثمر پیوند زد تا میوه‌ی خوب بدهد. این درخت خشک اما از این فرصت هم بی‌بهره بوده است.
در نتیجه، این بیت بر اهمیت همزمان «ذات پاک» و «تربیت صحیح» در مسیر معنوی تأکید می‌کند. فردی که هم سرشت بدی دارد و هم از راهنمایی درست محروم می‌ماند، همچون این درخت خشک، سرنوشتی جز بریده شدن و سوختن نخواهد داشت.
- اصل
- ریشه، بنیاد، سرشت
- درخت خوش
- درخت خوب، پرثمر، با میوه‌ی شیرین
- وصل
- پیوند، اتصال، ارتباط
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.